Ο ρόλος των γονιών στον παιδικό αθλητισμό είναι πολύπλευρος και σημαντικός για την ανάπτυξη των παιδιών τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο.
Οι γονείς μπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την εμπειρία του παιδιού τους στον αθλητισμό, ανάλογα με τον τρόπο που προσεγγίζουν την εμπλοκή τους.
Σαν γονιός, θέλετε το παιδί σας να τα καταφέρνει παντού. Και φυσικά και στον αθλητισμό. Αλλά μέχρι ποιο σημείο μπορείτε να φτάσετε για να γίνει αυτό; Και ποια είναι η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της ενθάρρυνσης και της πίεσης;
Οι γονείς τείνουν να ανήκουν σε 3 κατηγορίες
- Γονιός-προπονητής
Είναι εκείνοι που υπερ- ασχολούνται κι έχουν συνήθως κάποιες κοινές συμπεριφορές. Φωνάζουν δυνατά κατά τη διάρκεια του αγώνα, κριτικάρουν τους συμπαίκτες, τον προπονητή, τον διαιτητή…Τα σχόλια στην πλειοψηφία τους είναι αρνητικά. Κάποιες φορές μπορεί να επιβάλουν συγκεκριμένες πρακτικές άσκησης ή/και διατροφής.
Συνήθως αυτοί οι γονείς ζουν το απωθυμένο τους. Για παράδειγμα, μπορεί ο πατέρας να έπαιζε μπάσκετ στα νιάτα του αλλά να μη κατάφερε, όπως θα ‘θελε. Για αυτό το λόγο, “σπρώχνει” το παιδί του να ακολουθήσει το ίδιο άθλημα και το πιέζει να πετύχει, ώστε να ικανοποιήσει τον βαθύτερο εγωισμό του. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να γίνεται και ασυναίσθητα.
Παρόλο που οι προθέσεις των γονιών αυτών, είναι καλές, είναι σημαντικό να είναι ξεκάθαρο ότι το παιδί δεν είναι η προέκταση του εαυτού τους. Μην ξεχνάτε ότι είστε ο γονιός κι όχι ο προπονητής.
- Γονιός- δεν με πολυνοιάζει
Όσοι υπο-ασχολούνται δείχνουν λίγο ενδιαφέρον για τη δραστηριότητα του παιδιού και ως εκ τούτου βέβαια παρέχουν μικρή υποστήριξη. Γιατί όμως γίνεται αυτό; Κάποιες φορές οι γονείς δεν εκτιμούν σοβαρά την αξία του αθλητισμού ή του συγκεκριμένου αθλήματος. ‘Η μπορεί να πιστεύουν ότι το παιδί τους δεν …το έχει και κάποια στιγμή θα τα παρατήσει. Προσέξτε όμως γιατί αυτό μπορεί να είναι αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Η αλήθεια είναι ότι το να είναι κάποιος υποστηρικτικός κι όχι καταπιεστικός στα αθλήματα των παιδιών του, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Προϋποθέτει χρόνο, χρήμα και δέσμευση. Αν θέλετε αλλά δεν μπορείτε να είστε σε κάθε αγώνα εκεί δεν πειράζει. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να είστε «παρόντες» στην αθλητική του ζωή.
- Γονιός – στήριγμα
Όσοι έχουν βρει την κατάλληλη ισορροπία στο βαθμό εμπλοκή τους στις αθλητικές δραστηριότητες των παιδιών τους, μοιράζονται μία βασική αρχή: o αθλητισμός αποσκοπεί στην εκτόνωση και στη ψυχαγωγία. Κι όχι στο αποτέλεσμα (σε όσα παιδιά τουλάχιστον δεν κάνουν πρωταθλητισμό).
Όλες οι μελέτες δείχνουν πως τα παιδιά που οι γονείς τους τα ενθαρρύνουν να περάσουν καλά μέσα από την αθλητική τους δραστηριότητα, δεν τη σταματούν με το πέρασμα του χρόνου και επίσης γίνονται καλοί σε αυτή. Γιατί το κίνητρο να κάνεις αυτό που αγαπάς είναι σημαντικότερο τόσο από το κίνητρο του σκορ, όσο και από να ευχαριστήσεις κάποιον τρίτον.
Ποιο είναι όμως το κατάλληλο μίγμα υποστήριξης και ενθάρρυνσης;
H πρόκληση για εμάς τους γονείς είναι να γίνουμε συναισθηματικά έξυπνοι «role models», όπως το ονομάζουν οι ψυχολόγοι. Είναι ανθρώπινο να αισθάνεστε κάποιες φορές θυμό, απογοήτευση ή και ανησυχία.
Προσπαθήστε να διαχειριστείτε αυτά τα συναισθήματα. Τα παιδιά τα διαισθάνονται ακόμη κι αν δεν τα εκφράζετε λεκτικά.
Τί έδειξε η έρευνα
Στο πλαίσιο μιας έρευνας, παιδιά 12-15 ετών ρωτήθηκαν πως θα ήθελαν ιδανικά οι γονείς τους να τα στηρίζουν στα sports τους.
Πάρτε ιδέες
- Πριν τον αγώνα, να τους χτίζουν την αυτοπεποίθηση τους, να τα ηρεμούν, να τα αφήνουν να συγκεντρωθούν.
- Κατά τη διάρκεια του αγώνα, να είναι υποστηρικτικοί προς όλα τα παιδιά της ομάδας. Να επικεντρώνονται στην προσπάθεια κι όχι στο αποτέλεσμα. Να μην τα «βάζουν» με τους προπονητές, τους οργανωτές, τους διαιτητές…
- Μετά τον αγώνα, να είναι θετικοί στην αξιολόγηση τους. Δεν χρειάζεται ανάλυση της κάθε λεπτομέρειας σαν να είναι οι επίσημοι κριτές του αθλήματος. Τα παιδιά με την ομάδα τους θα ασχοληθούν σε βάθος και θα καταλάβουν τι πήγε καλά και τι όχι. Να θυμάστε μερικές φορές πρέπει να μιλάτε λίγο και να ακούτε πολύ.
Ποια θα ήταν η ιδανική συμπεριφορά των γονιών στον παιδικό αθλητισμό
Όλα τα παιδιά δεν είναι ίδια, όπως κι όλοι οι γονείς δεν είναι ίδιοι. Μπορεί κάτι που λειτουργεί σε μία οικογένεια, να μην λειτουργεί σε μία άλλη. Όμως να θυμάστε πάντα ότι ο αθλητισμός για τα παιδιά είναι πρωτίστως ψυχαγωγία.
