
Το φθινόπωρο τελειώνει, ο χειμώνας πλησιάζει, οι ιώσεις αλλά και τα μέτρα που θα πρέπει να παίρνουμε είναι στο επίκεντρο των συζητήσεων. Οι γονείς ανησυχούν, ρωτούν, ενημερώνονται με σκοπό να προστατευθούν οι ίδιοι και τα παιδιά τους. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, η υγρασία, οι εναλλαγές ζέστης- κρύου, και η πολύωρη παραμονή σε κλειστούς χώρους (συγχρωτισμός), είναι οι κύριοι παράγοντες που βοηθούν στην εμφάνιση και εξάπλωση των ιώσεων.
Πρόκειται συνήθως για λοιμώξεις του αναπνευστικού ( ιοί γρίπης, παραγρίπης, αδενοϊός, κ.α.) αλλά και του γαστρεντερικού (π.χ. εντεροϊοί), που συνήθως έχουν μια ήπια πορεία. Βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιο ευάλωτοι και όταν νοσήσουν εμφανίζουν εντονότερα συμπτώματα ενώ παράλληλα έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών.
Οι ιώσεις του αναπνευστικού μεταδίδονται από άτομο σε άτομο, κυρίως με τα μολυσμένα από τους ιούς σταγονίδια που διασπείρονται στον αέρα όταν ένας ασθενής βήχει ή φταρνίζεται. Επιπλέον μπορούν να μεταδοθούν έμμεσα με το άγγιγμα του προσώπου (μάτια, μύτη, στόμα), με χειραψία ή με την επαφή με αντικείμενα (π.χ. χαρτομάντηλα, ποτήρια, παιχνίδια) που φέρουν μολυσμένες εκκρίσεις. Οι ιοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδες μεταδίδονται επίσης εύκολα από άτομο σε άτομο καθώς αποβάλλονται στα κόπρανα ,το σάλιο αλλά και τον εμετό και επιβιώνουν στις μολυσμένες επιφάνειες για ώρες. Τα παιδιά μεταφέρουν τους λοιμογόνους παράγοντες φέρνοντας τα μολυσμένα χέρια τους στο στόμα ή πιάνοντας παιχνίδια, τα οποία πολύ σύντομα θα βρεθούν στο στόμα κάποιου άλλου παιδιού. Αλλά και οι ενήλικες που τα φροντίζουν μπορεί να μεταδώσουν τη νόσο από το ένα παιδί στο άλλο και από τον εαυτό τους στα παιδιά αν δεν τηρούν με επιμέλεια τους κανόνες υγιεινής δηλαδή συχνό πλύσιμο χεριών, κυρίως μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα και πριν το φαγητό.
Πρόληψη των ιώσεων είναι δύσκολο να γίνει μιας και η μετάδοση των ιών μπορεί να συμβαίνει και πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων σε ένα άτομο. Ο καλός αερισμός των κλειστών χώρων και η τήρηση των γενικών κανόνων υγιεινής συμβάλλουν στον περιορισμό της μετάδοσης από άτομο σε άτομο. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το καλό πλύσιμο των χεριών σε συνδυασμό με χρήση αντισηπτικών gel μπορεί να μειώσουν έως και κατά το μισό την πιθανότητα νόσησης από τις συνήθεις ιώσεις.
Υπάρχουν όμως πράγματα που μπορούμε να κάνουμε με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων; Η θεραπεία των ιώσεων είναι κατά βάση συμπτωματική:
- Παραμονή στο σπίτι. Είναι αδιαμφισβήτητο πως η ξεκούραση και ισορροπημένη διατροφή εξασφαλίζουν ταχύτερη ανάρρωση κυρίως στους μικρούς ασθενείς.
- Ζεστά ροφήματα, άφθονα υγρά. Η ικανοποιητική λήψη υγρών είναι απαραίτητη τόσο στις λοιμώξεις του αναπνευστικού όσο και τις γαστρεντερίτιδες. Για τα μικρά παιδιά και το γάλα συμπεριλαμβάνεται στα υγρά που υπολογίζουμε πως πρέπει να λάβουν ημερησίως. Βρέφη που παρουσιάζουν ανορεξία και δυσκολία στην σίτιση ενδεχομένως να εισαχθούν στο νοσοκομείο για ενδοφλέβια χορήγηση υγρών.
- Βιταμίνη C; Ακόμη κι αν η βιταμίνη C θεωρείται πως βοηθά στην πρόληψη των ιώσεων αλλά και σε πιο γρήγορη ανάρρωση από μια ίωση δεν υπάρχουν μελέτες που να τεκμηριώνουν μια τέτοια δράση. Κάποιες μελέτες υποστηρίζουν πως υψηλές δόσεις βιταμίνηs C μειώνουν τις ημέρες νόσησης από κοινό κρυολόγημα, αλλά χρειάζονται περισσότερες έρευνες και σε μεγαλύτερο πληθυσμό για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.
- Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σας, υπάρχουν στο εμπόριο καραμέλες ανακούφισης για τον πονόλαιμο, διαλύματα για στοματικές πλύσεις αλλά και σπρέι που περιορίζουν την κυκλοφορία του ιού και βοηθούν την ανάρρωση.
- Ρινικές σταγόνες ή ρινικά σπρέι που διευκολύνουν την αναπνοή βελτιώνοντας την ρινική καταρροή ή συμφόρηση. Και πάλι ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σας και τις οδηγίες του παιδιάτρου.
- Αναλγητικά-αντιπυρετικά στην περίπτωση που το παιδί παρουσιάσει πυρετό ή πόνο.
Πάντοτε συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας, όταν ο πυρετός είναι υψηλός, επιμένει ή συνοδεύεται από ρίγος, βήχα, πόνο στο στήθος ή σε άλλο σημείο του σώματος , εμέτους , καταβολή ή έντονη ανησυχία. Υπάρχουν και άλλες καταστάσεις ή λοιμώξεις που μπορεί να μοιάζουν με τις συνήθεις ιώσεις του χειμώνα. Ο γιατρός σας είναι εκείνος που θα σας καθοδηγήσει στην τήρηση των πιο πάνω μέτρων ή θα συνταγογραφήσει επιπλέον αντιϊκά φάρμακα (στην περίπτωση που πρόκειται για γρίπη), ή και αντιβιοτικά κατά περίπτωση και σύμφωνα με την εκτίμησή του.

Δρ.Ιωάννα Λαϊνά-Ζαχαροπούλου
Παιδίατρος, Διδάκτωρ Παν/μίου Αθηνών
Επιμελήτρια Β’ Παιδιατρικής Κλινικής Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών












