Ίσως σε κάποιους δεν είναι γνωστό, πως η έλλειψη της αίσθησης του χρόνου κατά τις καλοκαιρινές διακοπές, αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο μίας ευτυχισμένης περιόδου της ζωής μας. Κι όμως είναι. Για άλλους δεν φαντάζει εφαρμόσιμη, η άποψη πως η ευτυχία της οικογένειας πηγάζει μέσα απο την ατομική πληρότητα και ευτυχία των μελών της. Κι όμως, η ίδια η καθημερινότητα μας, συνηγορεί στη λογική αυτή.
Παιδικό καλοκαίρι. Εμπειρίες και αναμνήσεις, που τα παιδιά θα έχουν χαραγμένες στη μνήμη τους, για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Επιπλέον, στο μυαλό εμάς των ενηλίκων, διακρίνεται η συνθήκη της ταύτισης του όρου παιδική ευτυχία με την προϋπόθεση ύπαρξης οικονομικής επάρκειας. Κι όμως τα παιδιά ακυρώνουν τη συνθήκη αυτή, καθώς διαχειρίζονται την ευτυχία τους με άλλους όρους και άλλα, διαφορετικά απο υλικά αγαθά, αλάθητα κριτήρια. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό, να ακούς σε περίοδο οικονομικής κρίσης απο τα χείλια μίας ειδικού, πως τα χρήματα δεν αποτελούν προαπαιτούμενο, για να νοιώθει κανείς ευτυχισμένος.
Με το τρίτο και τελευταίο μέρος της συνέντευξης της στο KidsHub, η Μάνια Ζηρίδη ανοίγει δρόμους σκέψης και προβληματισμού στους σύγχρονους γονείς, για τις ευκαιρίες που δίνει το καλοκαίρι, στο να ζήσουν τα παιδιά μας, μία ευτυχισμένη περίοδο της ζωής τους. Να γεμίσουν τις μπαταρίες τους στο δρόμο για την ενηλικίωση τους και να φέρουν για το υπόλοιπο της ζωής τους, ευχάριστες αναμνήσεις απο τα παιδικά τους χρόνια.
-
Κυρία Ζηρίδη, παρατηρείται πως τα παιδιά χάνουν την αίσθηση του χρόνου κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Πολλοί γονείς ανησυχούν γιατί επηρεάζεται το οικογενειακό πρόγραμμα. Ποια είναι η γνώμη σας;
– Είναι υπέροχο να συμβαίνει αυτό, όχι μόνο για τα παιδιά αλλά και για τους γονείς. Καλό είναι βέβαια από πριν να συμφωνούμε κάποια πράγματα, εξηγώντας ο καθένας τους λόγους του. Υπάρχουν πρακτικοί λόγοι που θα πρέπει να τηρείται ένα πρόγραμμα. Επίσης θα πρέπει να ξεχωρίσουμε τη φάση των διακοπών. Πολλοί γονείς επειδή οι διακοπές είναι 15 η 20 μέρες, θέλουν και εκείνοι να χαλαρώσουν και να βγουν εκτός προγράμματος. Να κοιμηθούν παραπάνω, να μην φάνε ένα μεσημέρι, όλο δηλαδή να έρθει ανάποδα. Άρα στη φάση των διακοπών είναι ωραίο να μην υπάρχουν πολλά “πρέπει”.
-
Και την υπόλοιπη περίοδο του καλοκαιριού, πέραν των διακοπών;
– Για την υπόλοιπη περίοδο του καλοκαιριού, εκεί καλό είναι να υπάρχουν κάποιες συνήθειες, κάποιες σταθερές, γιατί κάνουν τα παιδιά να αισθάνονται ασφάλεια. Ακόμα και ρουτίνες που μπορεί να μας κουράζουν, δίνουν μία ασφάλεια. Θα ξεκινήσω τη μέρα μου, θα πλυθώ, θα ντυθώ και μετά θα φάω πρωϊνό. Το μεσημέρι το κανονικό γεύμα και το βράδυ πριν κοιμηθώ κάτι πιο ελαφρύ. Τώρα αν κοιμηθεί το παιδί μισή ώρα αργότερα, ή ξυπνήσει μισή ώρα αργότερα, δεν είναι σημαντικό. Αυτό όμως δε σημαίνει πως πρέπει να φτάσουμε και στην ασυδοσία. Δεν μπορεί για παράδειγμα το μικρό παιδί να απαιτεί να κοιμηθεί το βράδυ στη μία μετά τα μεσάνυχτα. Με εξαίρεση για παράδειγμα μία μέρα που θα πάμε ένα θερινό σινεμά, τότε μπορεί να κοιμηθεί λίγο αργότερα. Αλλά δεν είναι αυτός ο κανόνας. Συνεπώς λογική και συζήτηση με το παιδί.
-
Μάνια Ζηρίδη “Όταν είναι καλά το ζευγάρι, μπορεί να προσφέρει περισσότερα και στα παιδιά. Πιστεύω πως είναι καλό να ‘χουμε όλα τα μοντέλα. Και χρόνο με τον εαυτό μας για να χαλαρώνει ο καθένας με τον τρόπο που του ταιριάζει, χρόνο με τον άνθρωπό μας και στη συνέχεια χρόνο όλοι μαζί”.
Οικογενειακές διακοπές και παιδιά. Κάποιοι γονείς προτιμούν να αποχωρίζονται τα παιδιά τους για ένα χρονικό διάστημα. Περιγράψτε μας την ιδανική οικογενειακή κατάσταση, η οποία γεμίζει τη ζωή των παιδιών και συμβάλλει στο μεγάλωμα τους με ορθό τρόπο.
– Πιστεύω πως για να αποδώσεις ως γονέας, πρέπει πρώτα να είσαι καλά ο ίδιος. Και σε κάθε ρόλο της ζωής σου. Οπότε είναι σημαντικό, να ‘χεις πρώτα χρόνο μόνος σου. Δευτερευόντως με τον ή την σύντροφό σου. Ώστε και το ζευγάρι να είναι το ίδιο καλά. Και μετά, με τα παιδιά. Με τον άντρα μου όταν βγαίνουμε έχουμε μία γκρίνια από την κόρη μου που λέει πάλι θα βγείτε…. Κατερίνα της λέω θα ‘πρεπε να χαίρεσαι που οι γονείς σου βγαίνουν ακόμα μαζί. Με αυτό τον τρόπο, οι γονείς επιστρέφουν με μεγαλύτερη όρεξη και κέφι για να είναι μαζί με τα παιδιά τους. Γιατί γεμίζουν τις μπαταρίες τους. Ουσιαστικά, ο πυρήνας της οικογένειας είναι το ζευγάρι.
-
Και πως αυτό μεταδίδεται στα παιδιά;
– Όταν είναι καλά το ζευγάρι, μπορεί να προσφέρει περισσότερα και στα παιδιά. Πιστεύω πως είναι καλό να ‘χουμε όλα τα μοντέλα. Και χρόνο με τον εαυτό μας για να χαλαρώνει ο καθένας με τον τρόπο που του ταιριάζει, χρόνο με τον άνθρωπό μας και στη συνέχεια χρόνο όλοι μαζί. Είναι καλό για το παιδί, να μαθαίνει πως είμαστε γονείς που δεν θυσιάζουμε τα πάντα γι’ αυτό. Είναι ένας ρόλος αυτός του γονέα, αλλά δεν πρέπει να παραλείπουμε, πως ο καθένας είναι μία ξεχωριστή οντότητα που συνεισφέρει στην οικογένεια, άρα έχει και ο ίδιος ανάγκες. Με αυτό τον τρόπο μαθαίνουμε στα παιδιά και τα ίδια να σέβονται τον εαυτό τους. Κι αργότερα όταν θα γίνουν και τα ίδια γονείς, δεν θα θυσιάζονται επίσης για τα παιδιά τους, καθώς αυτό πολλές φορές γυρίζει μπούμερανγκ, αφού δημιουργούνται μεγάλες προσδοκίες.
-
Υπάρχουν γονείς που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία , αδυνατώντας να προσφέρουν αξιοπρεπείς διακοπές στα παιδιά τους. Ποιος θεωρείτε πως πρέπει να είναι ο κατάλληλος τρόπος διαχείρισης ενός τόσου σοβαρού θέματος;
– Ο στόχος είναι – θέλοντας να μεγαλώσουμε αυτόνομα παιδιά – να μοιραζόμαστε και μαζί τους θέματα που μας απασχολούνε. Χωρίς όμως να τα τοποθετούμε στο πρόβλημα. Να μην τα βαρύνουμε με το πρόβλημα. Εξηγούμε πως φέτος τα οικονομικά μας δεν είναι όπως ήταν άλλες χρονιές. Άρα πρέπει να γίνουν κάποιες θυσίες. Οπότε δεν μπορούμε να πάμε διακοπές. Αυτό είναι κάτι που τα παιδιά μπορούν να το ακούσουν. Όχι όμως να τα βαρύνουμε, λέγοντας βγείτε εσείς και βρείτε λύση για το δικό μας πρόβλημα. Μπορούμε όμως να τους πούμε, ότι θα βοηθήσετε σημαντικά αν μειώσετε και τα δικά σας έξοδα. Και ας βρούμε όλοι μαζί, πως θα περάσουμε πιο ωραία αυτές τις λίγες ημέρες που έχουμε στη διάθεση μας, κάνοντας πράγματα που δεν έχουν κόστος. Με ειλικρίνεια και σεβασμό στην ηλικία τους, τα παιδιά το κατανοούν.
Η φύση είναι ένας χώρος που προσφέρει πληθώρα εναλλακτικών λύσεων αναψυχής για το Καλοκαίρι. Είναι ιδανικός τόπος για κοινές οικογενειακές δραστηριότητες, χωρίς ιδιαίτερα μεγάλο κόστος.
-
Η οικονομική δυσκαμψία της οικογένειας, είναι δυνατόν να επηρεάσει αρνητικά τη ψυχολογία των παιδιών;
– Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως το οικονομικό δεν αφορά τα παιδιά. Αυτό το θέτουμε οι μεγάλοι και δυστυχώς πολλές φορές τους το μπολιάζουμε. Να θυμηθούμε πως ειδικά στις μικρές ηλικίες, τα παιδιά πιο πολύ χαίρονται με το περιτύλιγμα, παρά με το ίδιο το δώρο. Δυστυχώς μεγαλώνοντας κατανοούμε πως τα ‘χουμε μπολιάσει με τα “πρέπει” και τα πιο υλικά πράγματα. Που στην ουσία δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία για τα ίδια. Συνεπώς στις περιπτώσεις οικονομικής δυσκολίας θα πρέπει να καταστρώσουμε σχέδιο για το πως θα περάσουμε πιο καλά τις διακοπές με λιγότερα έξοδα. Ακόμα κι αν παραμείνουμε στην Αθήνα, μη έχοντας την πολυτέλεια να κάνουμε έξοδα όπως άλλες φορές.
-
Δώστε μας ιδέες….
– Ας πούμε, πάμε για ένα πικ-νικ σε ένα πάρκο. Πάμε αντί να μείνουμε σε κάποιο ξενοδοχείο να χρησιμοποιήσουμε σκηνή ή να μείνουμε όλη μέρα στη θάλασσα και μετά να επιστρέψουμε στο σπίτι μας. Να βρούμε νέα χόμπι για να περάσουμε τις μέρες μας. Να μάθουμε να μαγειρεύουμε, να πάμε για κηπουρική, να παίξουμε με κάτι που υπάρχει άφθονο γύρω μας. Η φύση για παράδειγμα είναι άφθονη, χωρίς περιορισμό και μπορούμε να την αξιοποιήσουμε πολύ.
-
Ωραία, αλλά εμείς οι ενήλικες συνηθίζουμε να εγκλωβιζόμαστε στον μικρόκοσμό μας και απογοητευόμαστε από αυτό που ζούμε αν δεν μας καλύπτει.
– Όσοι κάνουμε εθελοντισμό, μας βοηθάει να δούμε τα πράγματα από μία άλλη σκοπιά. Βοηθώντας για παράδειγμα σε ένα συσσίτιο και βλέποντας κάποιους άλλους ανθρώπους που βρίσκονται σε πολύ πιο δύσκολη κατάσταση, νομίζω πως θα φανεί πολύ λιγότερο σοβαρό αυτό που νοιώθουμε. Πως δεν έχω δηλαδή τα χρήματα, να πάω δεκαπέντε μέρες εκεί που θα ήθελα. Με την προσφορά σε άλλους ξεχνιόμαστε από τα δικά μας θέματα και βλέπουμε την ευρύτερη εικόνα. Σίγουρα αν βρισκόμουν σε αυτή την οικονομική θέση, θα έβαζα σε αυτές τις ημέρες κάτι, στο οποίο θα επιζητούσα να πάει όλη η οικογένεια μαζί, να προσφέρει σε συνανθρώπους μας.
-
Με ποιον τρόπο θα πρέπει οι γονείς να προετοιμάσουν την επιστροφή των παιδιών τους στους ρυθμούς “κανονικότητας” του Φθινοπώρου και τι θα πρέπει να προσέξουν ώστε να αποφύγουν ενδεχόμενη αδυναμία προσαρμογής;
– Το Σεπτέμβριο αλλάζουν τα ωράρια. Η καθημερινότητα γίνεται πιο εντατική και αρχίζουμε να χρησιμοποιούμε το μυαλό μας με πιο έντονους ρυθμούς. Άρα αν θέλουμε να το κάνουμε αυτό πιο ομαλό, δύο βδομάδες πριν ξεκινήσουν τα σχολεία, θα πρέπει να διαμορφώσουμε το πρόγραμμα μας με τέτοιο τρόπο που να αρχίσει να μοιάζει με το πρόγραμμα που θα ακολουθήσουμε από τον Σεπτέμβριο και μετά. Σταδιακά να αρχίσουμε να πλησιάζουμε στο μοντέλο το κανονικό. Την τελευταία εβδομάδα λίγο πιο πολύ.
-
Πραγματοποιούμε μαζί τα ψώνια επιστροφής στο σχολείο ;
– Σαφώς μπορούμε να μπούμε στο κλίμα και την ανυπομονησία του φθινοπώρου, αρχίζοντας να ψωνίζουμε και να οργανώνουμε πράγματα που είναι για το σχολείο. Καινούργια σάκα, καινούργια υλικά που θα χρειαστούμε. Να θυμηθούν δηλαδή τα παιδιά, λίγο το μαθητικό εαυτό τους. Βοηθάει επίσης για τα μικρά παιδιά που ακόμα εδραιώνουν τη γλώσσα και τη μάθηση τους, να κάνουν στο χαλαρό βιβλιαράκια με δραστηριότητες, δίπλα στο γονιό που διαβάζει το βιβλίο του ή λύνει σταυρόλεξα. Χωρίς τον ασφυκτικό έλεγχο του γονέα, ο οποίος βέβαια μπορεί να το βλέπει, να το διορθώνει και να κάνει παρατηρήσεις στο παιδί.
H Μάνια Ζηρίδη στην καθημέρινη και αγαπημένη της δραστηριότητα. Στην επαφή και συνεργασία με τους μαθητές της.
-
Φαντάζει βουνό η όλη διαδικασία….
– Καλό είναι ότι ζητάμε απο τα παιδιά, να συνοδεύεται με την ίδια δραστηριότητα από τους μεγάλους. Μετά λέμε το παιδί μου δεν διαβάζει ένα βιβλίο. Αλλά ποτέ το παιδί μου δεν μ’ έχει δει να ανοίγω και να διαβάζω βιβλίο. Όταν το παιδί θα με δει να διαβάζω για παράδειγμα στη ξαπλώστρα μου, θα ‘χω και στο παιδί μου ένα δύο βιβλία του ενδιαφέροντος του, παρακινώντας το αν θέλει να διαβάσει. Ειδικά αυτό θα χει μεγαλύτερη επιτυχία, όταν τα παιδικά βιβλία τα διαλέξουμε μαζί, γονέας και παιδί. Ή όταν αγοράζουμε βιβλία σχετικά με τα ενδιαφέροντα του παιδιού. Σε άλλη περίπτωση για παράδειγμα, που το παιδί μου με βλέπει να σημειώνω, είναι βέβαιο πως κάποια στιγμή θα ακολουθήσει αυτή τη δραστηριότητα και θα προσπαθήσει να αποτυπώνει τις σκέψεις του, τις δουλειές του, τους τρόπους να οργανώνεται. Άλλα η διαδικασία αυτή θα πρέπει να γίνεται ευχάριστα και όχι ως αποτέλεσμα πίεσης προς το παιδί.
-
Βλέπω πως έχετε μία ιδιαίτερη σχέση με τα βιβλία και το διάβασμα.
– Θεωρώ πως είναι μια δραστηριότητα άκρως επιμορφωτική και επικοδομητική για τα παιδιά. Όλο το καλοκαίρι μπορείς να κρατάς την επαφή με το διάβασμα και να δίνεις παράδειγμα στο παιδί. Σε αυτό το κομμάτι βλέπω πως έχουν ιδιαίτερη πέραση τα παιδικά βιβλία που το περιεχόμενο τους αφορά σε προσωπικότητες – ηγετικά πρότυπα. Αυτό το έχω δοκιμάσει και στον παιδικό σταθμό της Νέας Γενιάς Ζηρίδη. Κάναμε για παράδειγμα για τον Γκάντι, την Μαλάλα, τον Χόκινγκ. Άνθρωποι που άλλαξαν τον κόσμο και τα παιδιά απορροφούν το περιεχόμενο των βιβλίων αυτών, με μεγάλο ενθουσιασμό. Κι έχουν ενδιαφέρον γιατί περνάνε τα κατάλληλα πρότυπα στα παιδιά. Είτε είναι μία σελίδα σε ένα βιβλίο για ανθρώπους που θαυμάζουμε, είτε μπορεί να είναι και μία ολόκληρη βιβλιογραφία – βιβλίο.
Η Μάνια Ζηρίδη με τις δίδυμες κόρες της Νάγια & Άννα.
-
Και μία προσωπική ερώτηση. Τι θυμάστε Κα Ζηρίδη, από τα δικά σας παιδικά καλοκαίρια;
– Μεγάλωσα σε ένα σπίτι που οι γονείς μου ήταν συνέχεια απόντες. Το χειμώνα ειδικά ήταν πάντα απόντες, καθώς δούλευαν πολύ. Οπότε οι μόνες στιγμές που θυμάμαι με τους γονείς μου ήταν το καλοκαίρι. Η μητέρα μου γιατί ήταν αφοσιωμένη στο σχολικό ρολόι της εκπαιδευτικής δραστηριότητας, ο μπαμπάς μου στα δικά του κινηματογραφικά επαγγελματικά. Άρα, ό,τι οικογενειακές αναμνήσεις έχω – καθώς χωρίσανε όταν ήμουν δέκα ετών, οπότε και δεν είναι άπειρες – είναι από καλοκαιρινούς μήνες. Γιατί τότε, βρισκόμασταν ως οικογένεια, ενώ όλο το χειμώνα μεγαλώναμε με νταντάδες, και ήταν ο καθένας στο δικό του κόσμο.
-
Πως ήταν λοιπόν τα δικά σας παιδικά καλοκαίρια;
– Οι αναμνήσεις μου λοιπόν έχουν να κάνουν πάντα γύρω από νερό. Είτε στο εξοχικό μας που βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα, είτε μέσα στη θάλασσα. Θυμάμαι κολύμπι, μαγιό, τρέξιμο στην παραλία. Ή γύρω από πισίνες. Βουτιές, ηλιοθεραπεία με δροσερά σάντουιτς. Και πάμε πάλι βουτιές, μακροβούτια. Πλέον ως μητέρα προσπαθώ να περνάω τα καλοκαίρια, ουσιαστικό χρόνο με τα παιδιά μου. Ειδικά το καλοκαίρι. Θέλω αυτή την πολυτέλεια που έχω το καλοκαίρι να περνώ περισσότερο χρόνο με τα παιδιά, να είμαι όσο το δυνατόν πιο χαλαρή μαζί τους. Δεν δίνω έμφαση στο τι κάνουμε αλλά πως θα το κάνουμε.
-
Και τα παιδιά φαντάζομαι το απολαμβάνουν…
– Βεβαίως. Από το να πάμε μία βόλτα στο σούπερ μάρκετ που θα κάνουμε μαζί τη λίστα, θα χωριστούμε στα καρότσια για να κουβαλάει ο ένας τον άλλον και να πάρουμε αυτά που θέλουμε, μέχρι στο πως θα ετοιμάσουμε να φάμε. Δεν θέλω να μας απασχολεί τι θα γίνει μέσα στην ημέρα αλλά πως θα απολαύσουμε τη διαδικασία. Που νομίζω πως αυτό είναι που θέλουν και τα παιδιά, αλλά χάνουμε εμείς στη δική μας ζωή. Από το ετοιμαζόμαστε να πάμε για ύπνο κάνοντας χαλαρά το μπάνιο μας, μέχρι να διαβάσουμε χαλαρά το παραμύθι και να αγκαλιαστούμε για τις καληνύχτες μας. Χωρίς να γίνονται όλα στον αυτόματο.
Στα παιδιά έχει σημασία η συμμετοχικότητα στην οικογενειακή ζωή.Έτσι νοιώθουν σημαντικά και δε χρειάζεται να τραβούν την προσοχή με αρνητικούς τρόπους. Όλοι μαζί συμβάλλουμε και όλοι μαζί απολαμβάνουμε.
H Μάνια Ζηρίδη στην καθημερινή ραδιοφωνική ενότητα του Galaxy92 “Τα παιδιά μας και εμείς.”
Η συνέντευξη με την Μάνια Ζηρίδη έφτασε στο τέλος της. Και είναι προφανείς οι λόγοι που την καθιστούν εξαιρετικά χρήσιμη για όλους τους γονείς. Διαχειρίστηκε θέματα της καλοκαιρινής περιόδου που άπτονται μίας ισορροπημένης λειτουργίας της οικογένειας, με προτάσεις και συμβουλές που συμβάλλουν στις αρμονικές σχέσεις μεταξύ των μελών της.
Όπως είπε και η Μάνια στο κλείσιμο της κουβέντας μας, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ως γονείς, πως έχουμε να κάνουμε με πολύπλευρα παιδιά. Με πολύπτυχους χαρακτήρες. Γιατί υποσυνείδητα, αυτή είναι και η επιθυμία μας. Θέλουμε το παιδί μας πέραν απο το να είναι ένας άριστος μαθητής και να έχει ένα καλό μυαλό, να αποτελεί μία κοινωνικοποιημένη και ισχυρή προσωπικότητα. Να μπορεί να σταθεί και να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής. Θέλουμε το παιδί μας να έχει και χρόνο για τον εαυτό του. Να μπορεί να αναπτύσσει τα προσόντα του, να ανακαλύπτει και να καλλιεργεί τις δεξιότητες του. Να είναι ένα ισορροπημένο παιδί σε όλες του τις δραστηριότητες και τις εκφάνσεις της ζωής του.
Γιάννης Γερ. Ζαπάντης
