“Δεν θέλω να πάω σχολείο” μπορεί να ακούσουν αρκετοί γονείς από τα παιδιά τους τις τελευταίες ημέρες των διακοπών. Και όσο πλησιάζει η πρώτη ημέρα του σχολείου, η φράση αυτή μπορεί να γίνεται όλο και πιο συχνή.
Η αντίστροφη μέτρηση για το πρώτο κουδούνι έχει ξεκινήσει. Στις 11 Σεπτεμβρίου οι μαθητές επιστρέφουν στις τάξεις και για πολλά παιδιά η επιστροφή στο σχολείο συνοδεύεται από ενθουσιασμό, ανυπομονησία και χαρά. Για κάποια άλλα, όμως, η ιδέα της επιστροφής μπορεί να φέρνει άγχος, γκρίνια ή ακόμη και έντονη άρνηση.
Τι κρύβεται όμως πίσω από αυτή την πρόταση “Δεν θέλω να πάω σχολείο” και πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί ξανά;
“Δεν θέλω να πάω σχολείο”: Γιατί ένα παιδί μπορεί να μη θέλει να επιστρέψει στο σχολείο;
Μετά από εβδομάδες χωρίς πρωινό ξύπνημα, διάβασμα και αυστηρό πρόγραμμα, η επιστροφή στην καθημερινότητα αποτελεί μια μεγάλη αλλαγή. Το παιδί καλείται ξαφνικά να αφήσει πίσω του την ανεμελιά των διακοπών και να επιστρέψει σε ένα πρόγραμμα με κανόνες και υποχρεώσεις.
Για ορισμένα παιδιά, όμως, η δυσκολία δεν είναι μόνο η αλλαγή της ρουτίνας.
Μπορεί να υπάρχει άγχος για τη νέα σχολική χρονιά, φόβος για τις απαιτήσεις της τάξης, ανησυχία για έναν νέο εκπαιδευτικό ή δυσκολία στις σχέσεις με τους συμμαθητές.
Στα μικρότερα παιδιά, η άρνηση μπορεί να συνδέεται και με τον φόβο του αποχωρισμού από τους γονείς. Το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να φύγει από το σπίτι, ακόμη κι αν κατά τα άλλα περνά καλά στο σχολείο.
Μην αντιμετωπίζετε την άρνηση ως «καπρίτσιο»
Το πρώτο πράγμα που χρειάζεται να αποφύγουν οι γονείς είναι οι χαρακτηρισμοί.
Το «μην κάνεις σαν μωρό», «όλα τα παιδιά πάνε σχολείο» ή «δεν έχεις κανέναν λόγο να φοβάσαι» μπορεί να κάνει το παιδί να αισθανθεί ότι το συναίσθημά του δεν είναι αποδεκτό.
Αντίθετα, μια φράση όπως «καταλαβαίνω ότι σου φαίνεται δύσκολο να επιστρέψεις» δείχνει στο παιδί ότι το ακούμε χωρίς να ενισχύουμε τον φόβο του.
Μιλήστε μαζί του πριν από την πρώτη ημέρα
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε το πρωί της 11ης Σεπτεμβρίου για να συζητήσουμε για το σχολείο.
Μπορούμε από τώρα να ρωτήσουμε το παιδί τι περιμένει με χαρά και τι το αγχώνει. Μια απλή συζήτηση μπορεί να αποκαλύψει πολλά.
«Υπάρχει κάτι που σε κάνει να ανησυχείς για το σχολείο;»
«Τι σου έλειψε περισσότερο από την τάξη σου;»
«Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να είναι διαφορετικό φέτος;»
Οι ερωτήσεις αυτές δίνουν στο παιδί την ευκαιρία να εκφράσει φόβους ή προβληματισμούς που μπορεί να μην είχε σκεφτεί να μοιραστεί.
Βάλτε σταδιακά ξανά τη ρουτίνα
Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων, είναι χρήσιμο να επανέλθει σταδιακά το πρόγραμμα ύπνου και πρωινού ξυπνήματος.
Δεν χρειάζεται από τη μία μέρα στην άλλη να αλλάξουν όλα. Μικρές αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί χωρίς να αισθανθεί ότι «τελείωσαν οι διακοπές» απότομα.
Η προετοιμασία της σχολικής τσάντας, η επιλογή ρούχων ή η αγορά των σχολικών ειδών μπορούν επίσης να γίνουν ευκαιρίες για να συνδεθεί η επιστροφή στο σχολείο με κάτι θετικό.
Τι κάνουμε το πρώτο πρωινό;
Το πρωινό της πρώτης ημέρας χρειάζεται όσο γίνεται να είναι ήρεμο.
Οι γονείς μπορούν να δείξουν κατανόηση για το άγχος του παιδιού, αλλά ταυτόχρονα να παραμείνουν σταθεροί. Οι πολλές διαπραγματεύσεις, οι απειλές ή οι φωνές συνήθως κάνουν τη διαδικασία ακόμη πιο δύσκολη.
Ένα σύντομο και αισιόδοξο μήνυμα μπορεί να είναι αρκετό:
«Ξέρω ότι μπορεί να νιώθεις λίγο αγχωμένος. Θα είμαι εδώ όταν τελειώσει το σχολείο και μετά θα μου πεις πώς πέρασες».
Κι αν η άρνηση συνεχιστεί;
Αν η δυσκολία περιορίζεται στις πρώτες ημέρες, μπορεί να αποτελεί μέρος της φυσιολογικής προσαρμογής στη νέα σχολική χρονιά.
Αν όμως το παιδί επιμένει να αρνείται το σχολείο, εμφανίζει έντονο άγχος, κλαίει συστηματικά, παραπονιέται για πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά, δυσκολεύεται να κοιμηθεί ή παρουσιάζει σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά του, οι γονείς καλό είναι να διερευνήσουν τι συμβαίνει.
Μια συζήτηση με τον εκπαιδευτικό μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί αν υπάρχει κάποια δυσκολία μέσα στην τάξη ή στις σχέσεις με άλλα παιδιά.
Η επιστροφή στο σχολείο δεν χρειάζεται να γίνει απότομα
Για ένα παιδί, η 11η Σεπτεμβρίου δεν σηματοδοτεί απλώς την έναρξη μιας νέας σχολικής χρονιάς. Σημαίνει αλλαγή ρυθμού, νέες απαιτήσεις και έναν διαφορετικό καθημερινό τρόπο ζωής.
Με υπομονή, σταθερότητα και ανοιχτή επικοινωνία, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να αφήσει πίσω του το άγχος των πρώτων ημερών και να μπει ξανά σταδιακά στο σχολικό πρόγραμμα.
Γιατί μερικές φορές το “Δεν θέλω να πάω σχολείο” δεν είναι πείσμα. Είναι ένας τρόπος του παιδιού να πει ότι κάτι το δυσκολεύει και χρειάζεται τη βοήθειά μας.
