Τι είναι αυτό που κάνει τα σχολεία της Φινλανδίας να είναι σταθερά στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας κατατάξης; Τα παιδιά να έχουν ελάχιστο διάβασμα κι όμως να έχουν υψηλές αποδόσεις;
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Η φινλανδική εκπαίδευση είναι δωρεάν, όπως και όλα τα υπόλοιπα- το μεσημεριανό, οι εκδρομές και όλα τα σχολικά είδη. Αν οι μαθητές ζουν 2 χιλιόμετρα μακριά από το σχολείο υπάρχει ειδικό λεωφορείο για να τους μεταφέρει από και προς αυτό. Όλα τα έξοδα καλύπτονται από το κράτος. Περισσότερο από το 12,2% του συνολικού προϋπολογισμού της χώρας προορίζεται για την εκπαίδευση.
Η υποχρεωτική βασική εκπαίδευση κρατάει 9 χρόνια. Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο για πρώτη φορά όταν είναι 7 ετών γιατί τότε θεωρούνται ώριμα να ξεκινήσουν. Ακολουθεί η ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (από τα 16 έως τα 18), που περιλαμβάνει τη γενική και την επαγγελματική εκπαίδευση που χαρακτηρίζεται από μεγάλο κύρος και αναγνώριση. Στη συνέχεια οι μαθητές δίνουν εξετάσεις για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια και τα πολυτεχνεία.
Η εκπαίδευση είναι εντελώς αποκεντρωμένη. Το κάθε σχολείο και ο κάθε δάσκαλος είναι ελεύθερος να αποφασίζει την ύλη που θα διδάξει. Ο δάσκαλος στη Φινλανδία είναι ένα επάγγελμα που χαίρει μεγάλης εκτίμησης. Ενας εκπαιδευτικός παίρνει περίπου 3.500 ευρώ τον μήνα και υποχρεούται να κάνει μόνο τα μαθήματα του και επιπλέον τρεις ώρες εργασία στο σχολείο την εβδομάδα. Η αυτοαξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της φινλανδικής εκπαίδευσης και κουλτούρας και θεωρείται δεδομένη.
Κάθε μαθητής μπορεί να επιτελέσει καθήκοντα διαφορετικής πολυπλοκότητας, ανάλογα με τις ικανότητές του. Παιδιά με διαφορετικές πνευματικές και σωματικές ικανότητες διαβάζουν μαζί. Αν ένας μαθητής δεν μπορεί να κάνει κάτι, οι καθηγητές κανονίζουν ένα ξεχωριστό μάθημα μόνο για εκείνον.
Το βαθμολογικό σύστημα στην Φινλανδία έχει 10 βαθμούς. Ωστόσο, δεν υπάρχουν βαθμοί μέχρι την 3η δημοτικού. Από την 3η δημοτικού μέχρι την 1η γυμνασίου οι βαθμοί είναι προφορικοί και ξεκινάνε από το «μπορείς και καλύτερα» μέχρι το «τέλεια.» Μόνο οι μαθητές γνωρίζουν τους βαθμούς τους. Οι βαθμοί χρησιμοποιούνται για να παρακινήσουν τα παιδιά να μαθαίνουν καλύτερα.
Οι δάσκαλοι στην Φινλανδία λένε «Κάποιος πρέπει να είναι προετοιμασμένος είτε για την ζωή, είτε για εξετάσεις. Διαλέγουμε το πρώτο.» Γι’ αυτό ακριβώς δεν υπάρχουν καθόλου εξετάσεις στο Φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Όσο ενδιαφέρον και αν είναι ένα μάθημα, οι μαθητές πάντα χρειάζονται διάλειμμα για αυτό και κάνουν ένα 15λεπτο διάλειμμα μετά από κάθε 45λεπτο μάθημα.
Στα μαθήματα κολύμβησης μαθαίνουν πως να αναγνωρίζουν τις ενδείξεις, ότι κάποιος πνίγεται. Επίσης, δίνεται μεγάλη έμφαση στην φροντίδα του περιβάλλοντος. Ο σημαντικότερος στόχος είναι να μάθουν να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς.
Δυστυχώς στη χώρα μας, είμαστε ακόμη πολύ πίσω και όλα αυτά μας φαίνονται από λίγο ως πολύ εξωπραγματικά. Φανταστείτε όμως μία ημέρα να είχαμε και στη χώρα μας, εξαιρετικά σχολεία όχι μόνο για την ελίτ αλλά για όλους, τα παιδιά να αγαπάνε το σχολείο και να χαίρονται καθημερινά να πηγαίνουν, τους εκπαιδευτικούς να ασκούν πραγματικά το λειτούργημα τους και να τελειώναν τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα. Τότε μόνο θα είμασταν σε θέση να προχωρήσουμε πραγματικά μπροστά και η εκπαίδευση μας θα δημιουργούσε τους αυριανούς πολίτες του κόσμου.
Δείτε εδώ ένα μινι ντοκιμαντέρ για το Φινλαδικό σύστημα εκπαίδευσης, από τον Michael Moore.
Mom.me
