Έντονη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα της νέας έκθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), που κάνει λόγο για «νέο κύμα εθισμού στη νικοτίνη», με θύματα ολοένα και νεότερους χρήστες.
Ο Οργανισμός κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία εξάπλωση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων μεταξύ παιδιών 13 έως 15 ετών, οι οποίοι είναι –σύμφωνα με τα στοιχεία– εννέα φορές πιο πιθανό να τα χρησιμοποιούν σε σχέση με τους ενήλικες.
- «Η βιομηχανία στοχεύει τους νέους»
Ο ΠΟΥ κατηγορεί ανοιχτά τη βιομηχανία καπνού ότι προωθεί τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως «ασφαλέστερες εναλλακτικές» του παραδοσιακού καπνίσματος, ενώ στην πραγματικότητα στοχεύει στους νέους και ενισχύει την εξάρτηση από τη νικοτίνη.
«Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα προβάλλονται ως μέσο μείωσης των βλαβών, αλλά στην πράξη εθίζουν τα παιδιά νωρίτερα, υπονομεύοντας δεκαετίες προόδου»,
τονίζει ο Etienne Krug, διευθυντής του Τμήματος Καθοριστικών Παραγόντων Υγείας του ΠΟΥ.
- Πάνω από 100 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως
Η έκθεση του ΠΟΥ εκτιμά ότι περισσότερα από 100 εκατομμύρια άτομα χρησιμοποιούν σήμερα ηλεκτρονικά τσιγάρα, εκ των οποίων 15 εκατομμύρια είναι παιδιά ηλικίας 13-15 ετών.
Την ίδια στιγμή, περίπου 40 εκατομμύρια παιδιά σε αυτή την ηλικιακή ομάδα δηλώνουν ότι κάνουν χρήση καπνού – ένα στα δέκα, δηλαδή. Σε πολλές χώρες, μάλιστα, η έναρξη της συνήθειας αυτής γίνεται σε ακόμη μικρότερη ηλικία.
- Οι «διακριτικές» διαφημίσεις και οι influencers
Η διαδικτυακή προώθηση των ηλεκτρονικών τσιγάρων θεωρείται από τους ειδικούς καθοριστικός παράγοντας για τη διάδοση του φαινομένου.
Η Alison Commar, επικεφαλής συντάκτρια της έκθεσης, υπογραμμίζει ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα συχνά λειτουργούν ως «πύλη» προς το κάπνισμα και επισημαίνει τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης:
«Πολλοί influencers χρησιμοποιούν προϊόντα νικοτίνης στα βίντεό τους, χωρίς να φαίνεται ξεκάθαρα ότι πρόκειται για διαφήμιση. Αυτή η πρακτική είναι πολύ δύσκολο να ρυθμιστεί»,
σημειώνει η Commar.
- Παρά τη μείωση, ο εθισμός επιμένει
Η έκθεση καταγράφει ότι, παγκοσμίως, ο αριθμός των καπνιστών μειώθηκε από 1,38 δισ. το 2000 σε 1,2 δισ. το 2024, ωστόσο ένας στους πέντε ενήλικες εξακολουθεί να είναι εθισμένος στη νικοτίνη.
«Η καπνοβιομηχανία αντεπιτίθεται με νέα προϊόντα που στοχεύουν επιθετικά τη νεολαία»,
δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Σε 12 χώρες παρατηρείται αύξηση της χρήσης καπνού, εξέλιξη που, σύμφωνα με τον αναπληρωτή γενικό διευθυντή του ΠΟΥ, Jeremy Farrar, σηματοδοτεί πιθανή «οπισθοδρόμηση» στην παγκόσμια πρόοδο κατά του καπνίσματος.
- Οι επιπτώσεις στην υγεία και τα επόμενα βήματα
Το κάπνισμα παραμένει μία από τις κυριότερες αιτίες πρόωρου θανάτου, με πάνω από 7 εκατομμύρια θύματα ετησίως, ενώ το παθητικό κάπνισμα ευθύνεται για περισσότερους από 1 εκατομμύριο θανάτους κάθε χρόνο.
Ο ΠΟΥ χαρακτηρίζει το κάπνισμα κοντά σε παιδιά «ανεύθυνη και απαράδεκτη πράξη» και καλεί τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα μέτρα ελέγχου, εφαρμόζοντας:
-
την πλήρη εφαρμογή του πλαισίου MPOWER,
-
ρύθμιση και φορολόγηση των νέων προϊόντων νικοτίνης,
-
απαγόρευση της διαφήμισης, και
-
ενίσχυση των υπηρεσιών διακοπής καπνίσματος.
«Να αποτρέψουμε τη δημιουργία μιας νέας γενιάς εθισμένων»
Με την εξάρτηση από τη νικοτίνη να εξαπλώνεται σε όλο και νεότερες ηλικίες, ο ΠΟΥ απευθύνει επείγουσα έκκληση για αυστηρότερη ρύθμιση και ενίσχυση της ενημέρωσης του κοινού.
«Πρέπει να δράσουμε τώρα για να αποτρέψουμε τη δημιουργία μιας νέας γενιάς εθισμένων στη νικοτίνη»,
τονίζει ο Tedros Ghebreyesus.
