Τα καλαμάκια από χαρτί και μπαμπού μπορεί να είναι φιλικά προς το περιβάλλον, όμως μάλλον είναι επιβλαβή για την υγεία μας λόγω των τοξικών ουσιών που περιέχουν.
Η πρώτη μεγάλη ανάλυση που έγινε στην Ευρώπη και η δεύτερη διεθνώς, από Βέλγους ερευνητές που εξέτασαν 39 μάρκες από «οικολογικά» καλαμάκια, εντόπισε PFAS (παραφορμαλδεϋδικές ουσίες) στα περισσότερα καλαμάκια.
Τα PFAS χρησιμοποιούνται για την κατασκευή καθημερινών προϊόντων που είναι ανθεκτικά στο νερό, τη θερμότητα και τους λεκέδες, από ρούχα εξωτερικού χώρου μέχρι αντικολλητικά τηγάνια. Είναι, ωστόσο, δυνητικά επιβλαβή για τους ανθρώπους, την άγρια ζωή και το περιβάλλον.
Οι ουσίες αυτές διασπώνται πολύ αργά, με την πάροδο του χρόνου και μπορούν να παραμείνουν για χιλιάδες χρόνια στο περιβάλλον, μια ιδιότητα που τα έχει οδηγήσει στο να είναι γνωστά ως τα «χημικά που ζουν για πάντα».
Έχουν συσχετιστεί με μια σειρά από προβλήματα υγείας, όπως μειωμένη ανταπόκριση στα εμβόλια, χαμηλότερο βάρος γέννησης, νόσο του θυρεοειδούς, αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, ηπατική βλάβη, καρκίνο των νεφρών και των όρχεων.
«Τα καλαμάκια από φυτικά υλικά, όπως το χαρτί και το μπαμπού, συχνά διαφημίζονται ως πιο βιώσιμα και φιλικά προς το περιβάλλον από αυτά που κατασκευάζονται από πλαστικό. Ωστόσο, αυτό δεν είναι απαραίτητα αλήθεια, δεδομένης της παρουσίας των PFAS», λέει ο ερευνητής Δρ Τίμο Γκρόφεν, περιβαλλοντικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, που συμμετείχε στη μελέτη.
Οι χώρες που έχουν απαγορεύσει την πώληση πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης, όπως τα καλαμάκια, και αντίστοιχα προϊόντα φυτικής προέλευσης, προβάλλουν ως δημοφιλείς εναλλακτικές λύσεις.
Μια πρόσφατη μελέτη βρήκε PFAS σε καλαμάκια φυτικής προέλευσης στις ΗΠΑ. Ο Δρ Γκρόφεν και οι συνεργάτες του ήθελαν να μάθουν αν το ίδιο ίσχυε και για εκείνα που πωλούνται στο Βέλγιο.
Σε ότι αφορά στα χάρτινα καλαμάκια, τα 18 από τα 20 εμπορικά σήματα (δηλαδή το 90%) περιείχαν PFAS, όπως επίσης και τα 4 στα 5 καλαμάκια από μπαμπού (το 80%).
Δεν εντοπίστηκαν PFAS στα μεταλλικά καλαμάκια σε καμία από τις πέντε μάρκες.
