Μετά την έκδοση της ψηφιακής συλλογής του Αρχείου Καβάφη τον Μάρτιο του 2019, η οποία κατέστησε το αρχείο ανοιχτό και προσβάσιμο σε όλους, το Ίδρυμα Ωνάση ανταποκρίνεται για άλλη μια φορά στις προκλήσεις του ανοίγματος, της προσβασιμότητας και της διάδοσης του αρχείου. Το Ίδρυμα Ωνάση επένδυσε στη δημιουργία του Αρχείου Καβάφη, ενός εξατομικευμένου χώρου στην Αθήνα αφιερωμένου στο αρχείο του ποιητή, το οποίο εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο του 2023.
Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος για τα γραπτά και τα βιβλία του ποιητή, τα προσωπικά του αντικείμενα και έπιπλα. περιβάλλεται από έργα τέχνης που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε σε βάθος την αυξανόμενη επίδραση του στους καλλιτέχνες από την εποχή του μέχρι σήμερα, ένας χώρος ανοιχτός στους ερευνητές και το κοινό, ανοιχτός σε όλους. Ακόμα ένα πόλο έλξης διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς για όλους τους κατοίκους, ερευνητές και επισκέπτες υπό τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του Flux-office από την Εύα Μανιδάκη και τον Θανάση Δεμίρη.
Το Αρχείο Καβάφη, στην οδό Φρυνίχου στην Πλάκα, φιλοξενεί το λογοτεχνικό και το προσωπικό αρχείο του ποιητή, καθώς και 966 βιβλία που περιλαμβάνονταν στη βιβλιοθήκη του, αλλά και μια συλλογή τεκμηρίων και έργων τέχνης με αναφορές στον Καβάφη. Σκοπός είναι η δημιουργία ενός ειδικά διαμορφωμένου χώρου για τα γραπτά και τα βιβλία του ποιητή, τα προσωπικά του αντικείμενα και έπιπλα, πλαισιωμένα από έργα τέχνης που μας δίνουν την ευκαιρία να κατανοήσουμε εις βάθος την ολοένα αυξανόμενη επίδρασή του σε καλλιτέχνες από την εποχή του μέχρι και σήμερα, αλλά και για να καταστεί και το φυσικό –πέρα από το ψηφιακό– αρχείο του ποιητή προσβάσιμο σε ερευνητές και κοινό. Διαχρονικά σύγχρονος, πολιτικός, αισθησιακός, εμβριθής και πάντα επίκαιρος, ο Κ. Π. Καβάφης φρόντιζε να αρχειοθετεί το έργο του συστηματικά, δημιουργώντας έτσι ένα μοναδικό προσωπικό αρχείο.
Το αρχείο Καβάφη αποτελείται από 2.000 και πλέον τεκμήρια, στα οποία περιλαμβάνονται χειρόγραφα ποιημάτων, αυτοσχέδιες έντυπες εκδόσεις, πεζά λογοτεχνικά έργα, άρθρα, μελέτες και σημειώσεις του Αλεξανδρινού ποιητή, καθώς και το προσωπικό αρχείο του, με μια πλούσια συλλογή αλληλογραφίας, κειμένων και φωτογραφιών.
«Ο στόχος δεν είναι να γίνει ένα «μουσείο» Καβάφη, αλλά ο επισκέπτης να πάρει μια εικόνα του πνευματικού και υλικού βίου του ποιητή, όσο βέβαια είναι αυτό εφικτό και χωρίς ψεύτικους εντυπωσιασμούς» ξεκαθάρισε ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση κ. Αντώνης Παπαδημητρίου, σήμερα το μεσημέρι, οπότε άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του το νέο αυτό πολιτιστικό κέντρο της πόλης.
