Γιατί τα παιδιά μπορεί να είναι ήρεμα στο σχολείο ή με άλλους ανθρώπους και μόλις δουν την μαμά να θυμώσουν, να αρχίσουν τα νεύρα, τα κλάματα και τις φωνές;
Η συμπεριφορά αυτή είναι πιο συνηθισμένη απ’ όσο νομίζουμε και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μαμά κάνει κάτι λάθος.
«Γιατί μαζί μου συμπεριφέρεται έτσι;». Είναι ένα ερώτημα που έχουν κάνει πολλές μαμάδες όταν βλέπουν το παιδί τους να είναι συνεργάσιμο με άλλους ανθρώπους, αλλά να ξεσπά μόλις βρεθεί μαζί τους.
Μπορεί να γκρινιάζει, να φωνάζει, να αντιδρά σε κάθε «όχι», να ζητά συνεχώς προσοχή ή να θυμώνει ακόμη και για κάτι που φαίνεται ασήμαντο.
Η πραγματικότητα, όμως, μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από αυτό που φαίνεται.
Γιατί τα παιδιά ξεσπούν περισσότερο στη μαμά;
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι η μαμά αποτελεί συχνά για το παιδί το πρόσωπο με το οποίο αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια και συναισθηματική σύνδεση.
Ένα παιδί μπορεί να περάσει όλη την ημέρα προσπαθώντας να ακολουθήσει κανόνες, να συνεργαστεί στο σχολείο, να συγκρατήσει τον εκνευρισμό του και να προσαρμοστεί σε διαφορετικές απαιτήσεις.
Όταν επιστρέφει στο σπίτι και συναντά το πρόσωπο με το οποίο νιώθει ασφάλεια, μπορεί να «αφήσει» όλη αυτή την ένταση.
Γι’ αυτό δεν είναι σπάνιο ένα παιδί να είναι ήσυχο με τη δασκάλα, τη γιαγιά ή κάποιον άλλο φροντιστή και να παρουσιάζει πολύ πιο έντονη συμπεριφορά με τη μαμά.
Η μαμά γίνεται το «ασφαλές καταφύγιο»
Τα παιδιά δεν διαθέτουν από μικρή ηλικία όλες τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ρυθμίσουν μόνα τους τα συναισθήματά τους.
Ο θυμός, η απογοήτευση, η ζήλια, η κούραση και η υπερένταση μπορούν να συσσωρευτούν μέσα στην ημέρα.
Όταν το παιδί αισθανθεί ότι βρίσκεται σε ένα ασφαλές περιβάλλον, είναι πιθανό να εκφράσει αυτά τα συναισθήματα πιο έντονα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «κακομαθαίνει» ή ότι δεν σέβεται τη μαμά.
Σημαίνει ότι χρειάζεται ακόμη βοήθεια για να μάθει να διαχειρίζεται όσα νιώθει.
Γιατί τα ξεσπάσματα είναι πιο έντονα μετά το σχολείο;
Η ώρα μετά το σχολείο είναι συχνά δύσκολη για πολλά παιδιά.
Η πείνα, η κούραση, η υπερένταση, η έλλειψη ύπνου αλλά και η προσπάθεια που έχει καταβάλει το παιδί για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ημέρας μπορούν να μειώσουν την ικανότητά του να διαχειριστεί μια ακόμη μικρή απογοήτευση.
Έτσι, ένα απλό «όχι», η ανάγκη να κάνει μπάνιο ή να διαβάσει ή το γεγονός ότι πρέπει να σταματήσει ένα παιχνίδι μπορεί να οδηγήσει σε ένα πολύ μεγαλύτερο ξέσπασμα από αυτό που θα περίμενε ο γονιός.
Τι πρέπει να κάνει η μαμά όταν το παιδί θυμώνει;
Το πρώτο και σημαντικότερο είναι να προσπαθήσει να μην πάρει προσωπικά τη συμπεριφορά του παιδιού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιτρέψει τα πάντα.
Η μαμά μπορεί να αναγνωρίσει το συναίσθημα, ενώ ταυτόχρονα να βάλει σαφή όρια.
Για παράδειγμα:
«Καταλαβαίνω ότι είσαι πολύ θυμωμένος, αλλά δεν μπορείς να με χτυπάς».
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ότι ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα, αλλά η επιθετικότητα δεν είναι αποδεκτός τρόπος έκφρασής του.
Μην προσπαθείτε να σταματήσετε αμέσως το κλάμα
Όταν ένα παιδί βρίσκεται σε έντονη συναισθηματική φόρτιση, συχνά δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για μαθήματα και εξηγήσεις.
Πρώτα χρειάζεται να ηρεμήσει.
Μια ήρεμη παρουσία, λίγες λέξεις και, εφόσον το θέλει, μια αγκαλιά μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο από μια μεγάλη διάλεξη.
Αργότερα, όταν το παιδί έχει ηρεμήσει, ο γονιός μπορεί να συζητήσει μαζί του τι συνέβη και να αναζητήσουν διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης της επόμενης δύσκολης στιγμής.
Μήπως το παιδί «δοκιμάζει» τη μαμά;
Μερικές φορές ναι. Τα παιδιά δοκιμάζουν τα όρια και προσπαθούν να καταλάβουν τι επιτρέπεται και τι όχι.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ξέσπασμα είναι μια συνειδητή προσπάθεια να χειραγωγήσουν τον γονιό.
Ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά, η ικανότητα αυτορρύθμισης βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη.
Γι’ αυτό η σταθερότητα και τα ξεκάθαρα όρια είναι σημαντικά.
Το παιδί χρειάζεται να ξέρει ότι η μαμά μπορεί να κατανοεί τον θυμό του, αλλά ταυτόχρονα θα παραμένει σταθερή στους βασικούς κανόνες.
Όταν το παιδί θυμώνει μόνο με τη μαμά
Αν ένα παιδί παρουσιάζει πολύ διαφορετική συμπεριφορά αποκλειστικά απέναντι στη μαμά, αυτό δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στη σχέση τους.
Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί μέρος της συναισθηματικής του ανάπτυξης.
Ωστόσο, οι γονείς καλό είναι να παρατηρούν τη συχνότητα και την ένταση των ξεσπασμάτων.
Όταν ο θυμός είναι καθημερινός και ιδιαίτερα έντονος, όταν υπάρχει συστηματική επιθετικότητα ή όταν η συμπεριφορά επηρεάζει σημαντικά την οικογενειακή και σχολική ζωή του παιδιού, μπορεί να χρειάζεται η συμβουλή παιδοψυχολόγου ή άλλου ειδικού.
Το σημαντικό μήνυμα για κάθε μαμά
Το παιδί που ξεσπά περισσότερο στη μαμά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τη σέβεται λιγότερο ή ότι εκείνη κάνει κάτι λάθος.
Πολλές φορές, η μαμά είναι ο άνθρωπος με τον οποίο το παιδί αισθάνεται αρκετά ασφαλές ώστε να αφήσει στην άκρη τον αυτοέλεγχο που χρειάστηκε να δείξει όλη την ημέρα.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι η μαμά πρέπει να ανέχεται φωνές, χτυπήματα ή προσβλητική συμπεριφορά.
Σημαίνει ότι χρειάζεται να αντιμετωπίσει πίσω από τον θυμό και το συναίσθημα, διατηρώντας παράλληλα σταθερά και ξεκάθαρα όρια.
Γιατί μερικές φορές το «μαμά, δεν σε θέλω!» που ακούγεται μέσα σε ένα ξέσπασμα μπορεί να κρύβει ένα πολύ διαφορετικό μήνυμα:
«Μαζί σου νιώθω αρκετά ασφαλής για να δείξω πώς πραγματικά αισθάνομαι».
