Οι φανταστικοί φίλοι αποτελούν συχνό φαινόμενο στην προσχολική ηλικία και είναι απόλυτα φυσιολογικοί για τα περισσότερα παιδιά. Μέσα από αυτούς, τα παιδιά εκφράζουν συναισθήματα, αναπτύσσουν τη φαντασία τους και μαθαίνουν κοινωνικές συμπεριφορές με έναν ασφαλή τρόπο.
Συνήθως, οι γονείς δεν έχουν λόγο να ανησυχούν όταν το παιδί γνωρίζει ότι ο φίλος δεν είναι πραγματικός, παίζει χαρούμενα και εξακολουθεί να έχει επαφή με άλλα παιδιά. Οι φανταστικοί φίλοι μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να επεξεργαστούν καταστάσεις της καθημερινότητας και να καλλιεργήσουν τη δημιουργικότητά τους.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή όταν η παρουσία του φανταστικού φίλου συνοδεύεται από απομόνωση, φόβο, έντονη εμμονή ή όταν το παιδί επιμένει ότι ο φίλος είναι απολύτως πραγματικός. Αν τα φαινόμενα αυτά παραμένουν και σε μεγαλύτερη ηλικία, μπορεί να είναι ένδειξη ότι χρειάζεται παρέμβαση ειδικού.
Οι ειδικοί συνιστούν οι γονείς να μην κοροϊδεύουν το παιδί, να δείχνουν ενδιαφέρον χωρίς να ενισχύουν υπερβολικά τη φαντασία και να ενθαρρύνουν το παιχνίδι με άλλα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο, οι φανταστικοί φίλοι μπορούν να παραμείνουν ένας υγιής τρόπος έκφρασης και ανάπτυξης για τα παιδιά, χωρίς να προκαλούν προβλήματα στην καθημερινότητά τους.
Η οικογενειακή θεραπεύτρια Heather Rose Artushin αναφέρεται σε άρθρο της στο Psychology Today στα οφέλη των φανταστικών φίλων, συνομιλώντας με τον συγγραφέα Peter Carnavas και το βιβλίο του Leo and Ralph, το οποίο εξετάζει τις φανταστικές φιλίες των παιδιών.
Στήριξη για τα παιδιά στο περιθώριο
Ο Carnavas εξηγεί ότι έγραψε το βιβλίο για να γιορτάσει τη φαντασία και να δώσει φωνή στα παιδιά που αισθάνονται ότι δεν ταιριάζουν απόλυτα, αναδεικνύοντας τη σημασία των φίλων που αποδέχονται την ατομικότητα κάθε παιδιού και τον ρόλο των υποστηρικτικών ενηλίκων.
Αν και ο ίδιος δεν είχε φανταστικό φίλο ως παιδί, αναγνωρίζει ότι αυτοί προσφέρουν στα παιδιά κυρίως παρηγοριά και συντροφιά. Τονίζει ότι τις περισσότερες φορές η ύπαρξή τους δεν είναι ανησυχητική, αλλά αποτελεί φυσικό μέρος του παιχνιδιού φαντασίας. Κάποια παιδιά μπορεί να διατηρήσουν τέτοιες φιλίες περισσότερο από άλλα.
Ο φανταστικός φίλος λειτουργεί ως «πρόβα» για τις πραγματικές σχέσεις: τα παιδιά εξασκούν κοινωνικές εμπειρίες και ρόλους που θα συναντήσουν αργότερα, προετοιμάζοντάς τα για την αλληλεπίδραση με συνομηλίκους.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, αλλά οι γονείς πρέπει να προσέχουν αν η φανταστική φιλία περιορίζει την κοινωνικοποίηση ή καθυστερεί την ανάπτυξη. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό, και το πιο σημαντικό είναι η στήριξη και η παρουσία των γονέων δίπλα στο παιδί, όπως υπογραμμίζει ο Carnavas μέσα από την ιστορία των γονέων και δασκάλων του Leo.
Το μήνυμα προς τους γονείς
Οι φανταστικοί φίλοι δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας, αλλά ένδειξη δημιουργικότητας και υγιούς ανάπτυξης. Αντί να προσπαθούμε να «διορθώσουμε» τη φαντασία των παιδιών, η ουσία είναι να τα στηρίζουμε, ώστε να νιώθουν ότι ανήκουν και γίνονται αποδεκτά όπως είναι.
