Η Φανουρόπιτα είναι μια παραδοσιακή, νηστίσιμη γλυκιά πίτα που φτιάχνουμε κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου, ανήμερα της γιορτής του Αγίου Φανουρίου, για να μας βοηθήσει να βρούμε χαμένα αντικείμενα ή να μας «φανερώσει» υγεία και τύχη.
Πρόκειται για ένα από τα πιο αγαπημένα έθιμα της ελληνικής παράδοσης, γεμάτο συμβολισμούς, που προσφέρει μια υπέροχη ευκαιρία να μπούμε στην κουζίνα μαζί με τα παιδιά μας.
Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου ξεκίνησε από τη Ρόδο, όπου κατά τον 14ο αιώνα βρέθηκε μια αρχαία, άθικτη εικόνα του ανάμεσα σε ερείπια ναού. Το όνομά του συνδέθηκε αμέσως με το ρήμα «φαίνω», που σημαίνει αποκαλύπτω ή φανερώνω.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση και τις καταγραφές σπουδαίων λογοτεχνών, όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, η μητέρα του Αγίου ήταν μια γυναίκα πολύ σκληρή, άπληστη και άπονη με τους φτωχούς. Ο Άγιος Φανούριος προσπάθησε πολλές φορές να την αλλάξει, αλλά δεν τα κατάφερε. Λέγεται, λοιπόν, πως όταν εκείνη έφυγε από τη ζωή, ο Άγιος ζήτησε από τους πιστούς να μην φτιάχνουν τίποτα για τον ίδιο, αλλά να προσφέρουν μια πίτα για τη συγχώρεση της ψυχής της μητέρας του. Γι’ αυτό, παραδοσιακά, όταν μοιράζεται η πίτα, συνηθίζεται η φράση: «Θεός σχωρέσ’ τη μάνα του Αγίου Φανουρίου».
Ο μαγικός αριθμός των υλικών: 7 ή 9;
- Τα 7 υλικά συμβολίζουν τα επτά μυστήρια της Εκκλησίας ή τις επτά ημέρες της δημιουργίας.
- Τα 9 υλικά συμβολίζουν τα εννέα τάγματα των αγγέλων.
- Αλεύρι που φουσκώνει μόνο του: 500 γραμμάρια (περίπου 3 κούπες)
- Ελαιόλαδο ή Σπορέλαιο: 1 κούπα
- Ζάχαρη: 1 κούπα
- Φυσικός χυμός πορτοκαλιού: 1 κούπα
- Κανέλα: 1 κουταλάκι του γλυκού
- Γαρύφαλλο (τριμμένο): 1/2 κουταλάκι του γλυκού
- Μαγειρική σόδα: 1 κουταλάκι του γλυκού
- Σταφίδες (μαύρες ή ξανθές): 1/2 κούπα
- Καρίδια (χοντροκομμένα): 1/2 κούπα
Οδηγίες Εκτέλεσης Βήμα-Βήμα του Ακη Πετρετζίκη
- Προετοιμασία: Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 170°C στον αέρα. Λαδώνουμε και αλευρώνουμε ελαφρώς ένα στρογγυλό ταψάκι (περίπου 26-28 εκ.).
- Το «μαγικό» αφρίσμα: Σε ένα μεγάλο μπολ, βάζουμε το λάδι, τη ζάχαρη και τον χυμό πορτοκαλιού. Ανακατεύουμε με το σύρμα μέχρι να λιώσει η ζάχαρη. Προσθέτουμε τη σόδα, την κανέλα και το γαρύφαλλο. Εδώ τα παιδιά θα ενθουσιαστούν, καθώς η σόδα θα αντιδράσει με το πορτοκάλι και το μείγμα θα αφρίσει!
- Η ένωση των υλικών: Προσθέτουμε σιγά-σιγά το αλεύρι, τις σταφίδες και τα καρύδια. Ανακατεύουμε απαλά με μια σπάτουλα ή κουτάλα μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα. Tip: Μην το παρακάνετε με το ανακάτεμα για να βγει το κέικ αφράτο!
- Ψήσιμο: Αδειάζουμε το μείγμα στο ταψί. Ψήνουμε για περίπου 50 με 60 λεπτά. Για να δούμε αν είναι έτοιμη, βυθίζουμε μια οδοντογλυφίδα στο κέντρο· αν βγει καθαρή, το γλυκό μας είναι έτοιμο!
- Το σερβίρισμα: Αφήνουμε την πίτα να κρυώσει καλά. Αν θέλουμε, τοποθετούμε πάνω της ένα όμορφο πλεκτό σεμέν (δαντέλα), πασπαλίζουμε με άχνη ζάχαρη και το αφαιρούμε προσεκτικά για να σχηματιστεί ένα υπέροχο παραδοσιακό σχέδιο!
