Η αύξηση τόσο των απλών λοιμώξεων από στρεπτόκοκκο όσο και των διεισδυτικών λοιμώξεων, που παρατηρήθηκε ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο, σε χώρες της βόρειας Ευρώπης, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, έθεσε την επιστημονική κοινότητα σε επιφυλακή.
Το ίδιο έπραξαν και οι ειδικοί στη χώρα μας, παρότι είναι τεκμηριωμένο πως τα περιστατικά με σοβαρά συμπτώματα παραμένουν σπάνια, αναφέρουν η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ και η Άννα Παρδάλη, παιδίατρος, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.
Παρόλα αυτά, ο θάνατος την περασμένη εβδομάδα του 7χρονου αγοριού από την Ημαθία αναζωπύρωσε την ανησυχία των γονέων. Συνολικά στη χώρα μας έχουν χάσει τη ζωή του 6 παιδιά από στρεπτόκοκκο.
Το Αθηναϊκό Πρακτορείο απευθύνθηκε στις κ.κ. Ψαλτοπούλου και Παρδάλη, για να εξηγήσουν αν καταγράφεται αύξηση των περιστατικών στρεπτόκοκκου σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές, πώς γίνεται η διάγνωση στρεπτόκοκκου, ποιος πρέπει να διενεργεί τα τεστ, τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς και παράλληλα, δίνουν χρήσιμες συμβουλές για τη μετάδοση της νόσου και τα μέτρα προφύλαξης.
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες (Ιρλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο) κατέγραψαν αύξηση στον αριθμό των περιπτώσεων διεισδυτικής νόσου από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (iGAS) σε παιδιά ηλικίας κάτω των δέκα ετών, εντός του έτους 2022, ιδιαίτερα από τον Σεπτέμβριο και μετά.
Στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η αύξηση των κρουσμάτων iGAS σε παιδιά ήταν αρκετές φορές υψηλότερη από τα προ-πανδημικά επίπεδα για την αντίστοιχη χρονική περίοδο, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.
Κατά την ίδια περίοδο, συνεχίζει, αναφέρθηκαν επίσης αρκετοί θάνατοι από iGAS σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιρλανδία).
Αντίστοιχα στοιχεία αναφέρουν και τα Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων CDC των ΗΠΑ.
Είναι αυξημένα τα περιστατικά στρεπτόκοκκου αυτή την εποχή;
Διαχρονικά, ο στρεπτόκοκκος είναι ένα μικρόβιο που συναντάει κάνεις όλο τον χρόνο, βρίσκεται όμως σε μεγαλύτερη έξαρση από το τέλος του χειμώνα και την άνοιξη έως και τις αρχές του καλοκαιριού.
Αυτό το μοτίβο εμφανίστηκε και τη φετινή χρονιά, ενώ την εποχή της πανδημίας όπως πολλά άλλα μικρόβια και ιοί, που ήταν σχεδόν ανύπαρκτα λόγω των μέτρων προστασίας που εμπόδιζαν τη μόλυνση και διασπορά τους, δεν βλέπαμε διαδεδομένα ή σχεδόν καθόλου περιστατικά στρεπτόκοκκου. Λόγω της ανοσιακής απραξίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, που «τεμπέλιασε» το ανοσοποιητικό των παιδιών και τα κατέστησε λιγότερο ετοιμοπόλεμα στους μικροβιακούς εισβολείς, στη μετα-COVID εποχή, μικρόβια και ιοί όπως πχ η γρίπη , ο RSV , οι Αδενοϊοί κτλ. έκαναν δυναμικά την εμφάνιση τους, και ενδεχομένως να παρατηρείται μια αντίστοιχη συμπεριφορά και για τον στρεπτόκοκκο.
Εργαστηριακή διάγνωση με test, πώς και πότε
Βασικό θέμα αποτελεί η εργαστηριακή διάγνωση της νόσου με strep-test, με την κ. Παρδάλη να υπογραμμίζει ότι αυτό πρέπει να διενεργείται μόνο από εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. Αυτή μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
Α) το strep-test: είναι ένα γρήγορο και απλό τεστ που χρησιμοποιεί επίχρισμα από το φάρυγγα και τις αμυγδαλές. Η απάντηση δίνεται σε 10 λεπτά
Β) η καλλιέργεια φαρυγγικοαμυγδαλικού επιχρίσματος είναι απαραίτητη όχι μόνο για την επιβεβαίωση του παθογόνου μικροβίου αλλά και για τον έλεγχο της ευαισθησίας του στα αντιβιοτικά που θα χρησιμοποιηθούν.
«Προσοχή όμως: ένα παιδί μπορεί να βγάζει αυτές τις δυο εξετάσεις θετικές όχι μόνο όταν νοσεί αλλά και αν είναι φορέας της νόσου, το φέρει δηλ. στον λαιμό του χωρίς να νοσεί και χωρίς να έχει συμπτώματα.
Σε αυτή την περίπτωση, με μικρή πιθανότητα μπορεί να μεταδώσει περαιτέρω το μικρόβιο», εξηγεί η κ. Παρδάλη.
Σχετικά με το ποιος μπορεί να κάνει strep-test στα παιδιά η κ. Παρδάλη είναι κατηγορηματική. «Παρ’ ότι το τελευταίο διάστημα τα strept test διατίθενται από τα φαρμακεία, δεν θα πρέπει τα τεστ αυτά να διενεργούνται από μη εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας που δεν έχουν εμπειρία στα παιδιά. Αυτοί είναι οι γιατροί και εκπαιδευμένοι νοσηλευτές και προσωπικό διαγνωστικού μικροβιολογικού εργαστήριου. Ένα θετικό τεστ δεν σημαίνει νόσο και ένα αρνητικό τεστ δεν σημαίνει ότι δεν νοσεί κάποιος με ύποπτα συμπτώματα. Μένει μόνο στον παιδίατρο να αξιολογήσει και να συνεκτιμήσει την κλινική και εργαστηριακή εικόνα του παιδιού και να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις».
Οδηγίες προς τους γονείς
«Στα παιδιά, η μεγαλύτερη συχνότητα της φαρυγγοαμυγδαλίτιδας από στρεπτόκοκκο παρατηρείται στις ηλικίες 3-10 ετών. Ο στρεπτόκοκκος “δεν αγαπάει τα βρέφη” κάτω των 2 ετών, τα οποία προσβάλλονται σπάνια. Έχει υπολογιστεί ότι το 10% των παιδιών σχολικής ηλικίας επισκέπτονται κάθε χρόνο τον pαιδίατρο λόγω φαρυγγοαμυγδαλίτιδας και στο 25%-50% ο στρεπτόκοκκος είναι το υπεύθυνο αίτιο», αναφέρει η κ. Παρδάλη.
Η κ. Ψαλτοπούλου εξηγεί ότι οι λοιμώξεις από στρεπτόκοκκο προκαλούν φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, πυρετό και δερματικό εξάνθημα γνωστό ως οστρακιά, δερματικές λοιμώξεις όπως μολυσματικό κηρίο.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως προσβολή των νεφρών (μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα) ή της καρδιάς (ρευματικός πυρετός). Τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει ο ασθενής είναι ανάλογα με το είδος της λοίμωξης που θα του προκαλέσει το βακτήριο.
Η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πυρετό, κυνάγχη (πονόλαιμο), δυσκαταποσία, διόγκωση των αμυγδαλών με λευκωπό επίχρισμα, διόγκωση των λεμφαδένων και αιμορραγικά στίγματα (πετέχειες) στην υπερώα.
Η θεραπεία της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α πρέπει εγκαίρως να αντιμετωπίζεται με τα κατάλληλα αντιβιοτικά, ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης.
Η μη βελτίωση της συμπτωματολογίας ή η επιδείνωσή υπό αντιβιοτική αγωγή σε εύλογο χρονικό διάστημα, αποτελούν κριτήρια άμεσης επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό, ώστε να αξιολογήσει την κατάσταση, αναφέρει η κ. Παρδάλη. «Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα γι’ αυτό οποιαδήποτε υποψία νόσου χρήζει άμεσης ιατρικής εκτίμησης».
Σε κάθε περίπτωση, συνεχίζει «δεν υποτιμούμε ποτέ κανένα πονόλαιμο. Πολλές φορές δε, το μοναδικό σύμπτωμα μπορεί να είναι ο πυρετός χωρίς έντονο πονόλαιμο και αυτό γιατί η συχνή χορήγηση αντιπυρετικών στα παιδιά λειτουργεί και ως παυσίπονο και έτσι παύουν να διαμαρτύρονται.
Οι έμετοι και οι εκδηλώσεις από το γαστρεντερικό είναι παραπλανητικά πολλές φορές συμπτώματα που μπορεί να αποδοθούν αρχικά σε γαστρεντερίτιδα και καθώς τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν μαζί με τον πυρετό μπορεί μια στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλιτιδα να παραμείνει αδιάγνωστη».
ΑΠΕ ΜΠΕ
Photo by Kelly Sikkema
