Τα παιδιά μέσω της ζωγραφικής στέλνουν “κρυμμένα” μηνύματα. Μηνύματα που ίσως δεν θέλουν ή δεν μπορούν να τα πουν με άλλο τρόπο. Επομένως ζωγραφίζοντας εκφράζουν τις χαρές, τις λύπες τις αγωνίες και τους φόβους τους. Συνήθως, σχεδιάζουν αυθόρμητα και αυτό βοηθάει για να κατανοήσουμε τη ψυχοσύνθεση τους.
Ο εκπαιδευτικός εικαστικός Δημήτρης Πετρόπουλος επισημαίνει πως η ζωγραφική για τα παιδιά είναι αυτοέκφραση, τονίζοντας πως ένα από τα θετικά αποτελέσματα της ζωγραφικής είναι η συναισθηματική τους καλλιέργεια.
Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί πως τα παιδικά σχέδια αποτελούν εργαλείο που βοηθάει στην αποκωδικοποίηση της προσωπικότητας των παιδιών.
Έτσι σύμφωνα με τους ειδικούς ένα σχέδιο μιας ανθρώπινης μορφής χωρίς χέρια ή με πόδια μικρά, που βρίσκονται πολύ κοντά το ένα στο άλλο, είναι δυνατόν να κρύβει συναισθηματικές διαταραχές.
Στο ίδιο πνεύμα, έχουν διατυπωθεί απόψεις περί εντοπισμού πιο μόνιμων και διαρκών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας των παιδιών μέσα από τα παιδικά σχέδια, και πιο συγκεκριμένα όταν εμφανίζονται σε αυτά μορφές με έντονα δόντια, εμφανώς τονισμένα έξω από το στόμα.
Παρομοίως όταν ένα παιδί ζωγραφίζει μια ανθρώπινη μορφή που παρουσιάζεται πολύ μεγάλη στο χαρτί μπορεί να δείχνει κρυμμένη επιθετικότητα, μεγαλοπρέπεια ή χαμηλή αυτοεκτίμηση και μελαγχολία.
Ενώ απαλές γραμμές του μολυβιού, διακεκομμένες μορφές στο σχέδιο και μικροσκοπικές μορφές μπορεί να παραπέμπουν σε έναν φόβο για τη ζωή.
Από την άλλη πλευρά, πρόσωπα που αποδίδονται με λεπτομέρεια και φέρουν πολλά χαρακτηριστικά δείχνουν, κατά τους ειδικούς, τη μεγάλη εκτίμηση του παιδιού που ζωγραφίζει γι’ αυτόν ή αυτήν που απεικονίζει.
Ο εικαστικός σημειώνει επίσης πως ένα από χαρακτηριστικά του παιδικού σχεδίου είναι και ο ανιμισμός. Σύμφωνα με αναπτυξιακούς ψυχολόγους, ανιμισμός είναι η τάση των παιδιών να βάζουν ψυχή και να δίνουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε άψυχα αντικείμενα, γεγονός που διευκολύνει την αυτοέκφρασή τους. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα και γνώστης του ανιμισμού ήταν και ο δημιουργός κινουμένων σχεδίων Walt Disney. Έτσι στην “Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων”, βλέπουμε τα λουλούδια να έχουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά και να τραγουδούν, ενώ στην “Πεντάμορφη και το Τέρας”, όλα τα αντικείμενα του κάστρου έγιναν ανθρώπινοι χαρακτήρες.
Τα εικαστικά στάδια ανάπτυξης
Ωστόσο τα παιδιά μέσα από τις διαφορετικές σχεδιαστικές λύσεις που χρησιμοποιούν στις ζωγραφιές τους, δείχνουν και τα εικαστικά στάδια ανάπτυξης και τον τρόπο που εξελίσσονται ώστε να κατακτήσουν στο τέλος τον οπτικό ρεαλισμό, μια επιδεξιότητα στην απεικόνιση των πραγμάτων.
Για παράδειγμα, μικρότερα παιδιά τοποθετούν ένα αντικείμενο πάνω από το άλλο στο χαρτί, για να δώσουν την αίσθηση του βάθους, ενώ μεγαλύτερα χρησιμοποιούν την επικάλυψη. Επίσης, η απεικόνιση της προοπτικής, των πολλών λεπτομερειών και της ποικιλίας χρωμάτων συνδέονται με ανώτερα στάδια εξέλιξης του παιδικού σχεδίου και όταν κατακτούνται σε μικρότερες ηλικίες δεν αποκλείεται να συνδέονται με ιδιαίτερες γνωστικές δεξιότητες και ικανότητες όπως η μνήμη και η αυτοσυγκέντρωση.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
