Για πολλά χρόνια, υπήρχε η λανθασμένη εντύπωση ότι οι βαριές σχολικές τσάντες μπορούν να παραμορφώσουν μόνιμα τη σπονδυλική στήλη, να προκαλέσουν δηλαδή σκολίωση.
Νεότερες ιατρικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης σκολίωσης και της χρήσης μιας βαριάς σχολικής τσάντας αλλά και ότι αυτή σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αλλάξει δομικά την αναπτυσσόμενη σπονδυλική στήλη ενός παιδιού.
«Αν και οι βαριές σχολικές τσάντες δεν προκαλούν σκολίωση, η λανθασμένη χρήση τους ή η χρήση τους για παρατεταμένες περιόδους μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα στη σπονδυλική στήλη, όπως πόνο στην πλάτη, κακή στάση σώματος και κόπωση. Έχει αποδειχθεί ότι οι έφηβοι που υποφέρουν από χρόνιο πόνο στην πλάτη πιθανότατα θα έχουν το ίδιο πρόβλημα και ως ενήλικες», επισημαίνει ο κ. Μάριος Λυκίσσας, MD, PhD, Διευθυντής Ορθοπαιδικός Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης στο Metropolitan Hospital, Επ. Καθηγητής Ορθοπαιδικής και Senior Clinical Associate στο Πανεπιστήμιο Weill Cornell της Νέας Υόρκης.
Τι προκαλεί τη σκολίωση;
Η σκολίωση μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με νευρομυϊκές παθήσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση ή η μυϊκή δυστροφία, αλλά και σε παιδιά με σύνδρομα, όπως η νευροϊνωμάτωση. Στις περισσότερες όμως περιπτώσεις, η σκολίωση είναι ιδιοπαθής, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει γνωστή υποκείμενη αιτία. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που έχουν εντοπιστεί όπως:
Ηλικία: Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν εφήβους κοντά στην φάση της ταχείας σκελετικής τους ανάπτυξης (εφηβική ιδιοπαθής σκολίωση)
Φύλο: Τα κορίτσια έχουν υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σκολίωση σε σχέση με τα αγόρια
Οικογενειακό ιστορικό: Η ιδιοπαθής σκολίωση κληρονομείται με διάφορου βαθμού διεισδυτικότητα από γενιά σε γενιά.
Ο ρόλος του κηδεμόνα
Οι περισσότερες περιπτώσεις σκολίωσης είναι ήπιες. Ορισμένες όμως καμπύλες επιδεινώνονται σημαντικά καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και η σοβαρή πλέον σκολίωση μπορεί να είναι αναπηρική. Η σκολίωση μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα κατά την διάρκεια της εφηβείας, επειδή το παιδί αναπτύσσεται γρήγορα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου της ζωής του.
Στις ηπιότερες των περιπτώσεων, οι αλλαγές στην πλάτη του παιδιού δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές. Επομένως, είναι σημαντικό οι γονείς να ελέγχουν τα παιδιά τους ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Όσο νωρίτερα διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί η σκολίωση, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να αποφευχθούν τα σοβαρά προβλήματα στο μέλλον.
«Ο γονέας ενός παιδιού ή εφήβου μπορεί να υποψιαστεί τη σκολίωση όταν ο ένας ώμος ή η ωμοπλάτη φαίνεται ψηλότερος από τον άλλο ή η λεκάνη φαίνεται λοξή. Παρατηρείστε την πλάτη για παραμόρφωση που συνήθως έχει τη μορφή του γράμματος “ S” ή του “ C”. Στα παιδιά και στους εφήβους με μετρίου βαθμού σκολίωση τα νεότερα δεδομένα και οι εξελίξεις στην τεχνολογία των συνθετικών υλικών έχουν βοηθήσει στη δημιουργία ελαφρότερων και περισσότερο «κομψών» κηδεμόνων που γίνονται αποδεκτοί ευκολότερα και φοριούνται από το ίδιο το παιδί.
Δυστυχώς, μέχρι σήμερα ο ρόλος του κηδεμόνα συνήθως περιορίζεται στο να σταματήσει την επιδείνωση της καμπύλης. Η εφαρμογή του θα πρέπει να φτάνει ή να ξεπερνά τις 18 ώρες την ημέρα», εξηγεί ο ιατρός.
Για τα παιδιά και τους εφήβους, η χειρουργική αντιμετώπιση της σκολίωσης προτείνεται για καμπύλες που έχουν ξεπεράσει τις 45 μοίρες. Στην περίπτωση που σκολιώσεις αυτού του μεγέθους αφεθούν χωρίς χειρουργική αντιμετώπιση θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται ακόμη και κατά την ενήλικη ζωή· με αποτέλεσμα χρόνιο πόνο, αναπνευστική δυσλειτουργία και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της παραμόρφωσης, ιδιαίτερα για τα κορίτσια. Δυστυχώς, όταν η σκολίωση ξεπεράσει τις 45 μοίρες ο κηδεμόνας δεν είναι πλέον αποτελεσματικός στην πρόληψη της επιδείνωσης της παραμόρφωσης.
