Η καθηγήτρια Εγκληματολογίας Εφη Λαμπροπούλου εξηγεί τι είναι αυτό που παρακινεί τους ανθρώπους να προβούν σε τέτοιες εγκληματικές πράξεις όπως ο βιασμός μικρών παιδιών.
Μέσα στο σοκ της κοινωνίας, η Εφη Λαμπροπούλου, με ψύχραιμη φωνή, εξηγεί στο ifemerida.gr με επιστημονικά εργαλεία, διαλύει την ομίχλη και επιχειρεί μία ξεκάθαρη ανάγνωση για τη συγκλονιστική υπόθεση.
Τέτοια περιστατικά δυστυχώς συμβαίνουν συχνά
Η σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση ανηλίκου δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Όμως, συμβαίνει συχνά τις τελευταίες δεκαετίες. Γιατί; Διότι η ζήτηση για το σεξ με ανηλίκους είναι μεγαλύτερη, διότι η προσφορά είναι μεγαλύτερη, τα δίκτυα είναι πιο οργανωμένα, ενώ οι δράστες διευκολύνονται από την ανωνυμία του διαδικτύου.
Πού οφείλεται αυτή η ζήτηση;
Είναι χαρακτηριστικό της σύγχρονης εποχής, είναι χαρακτηριστικό του σύγχρονου ανθρώπου, αυτού που σπουδαίοι ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι ονόμασαν «ναρκισσιστική προσωπικότητα». Ο εν λόγω τύπος ανθρώπου αναζητά διαρκώς ισχυρές συγκινήσεις και ασυνήθιστες εμπειρίες. Τι προσφέρει τέτοιες συγκινήσεις; Ένα παράδειγμα είναι τα ναρκωτικά, η ζήτηση νέων ναρκωτικών, άλλο παράδειγμα είναι οι διαφορετικές σεξουαλικές εμπειρίες, π.χ. με ανηλίκους. Υπάρχει μεγάλη έξαρση διεθνώς στη σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση ανηλίκου, καθώς τόσο η προσφορά όσο και η ζήτηση διευκολύνονται μέσω του διαδικτύου, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε τον ρόλο του σκοτεινού δικτύου, του dark net.
Γιατί αναζητούν παιδιά για σεξ;
Τους ελκύει η έλλειψη των χαρακτηριστικών του φύλου, η παιδικότητα, το γεγονός ότι δεν έχουν διαμορφωθεί τα χαρακτηριστικά του φύλου. Στην περίπτωση των κοριτσιών που κακοποιούνται στην εφηβεία, το προφίλ του δράστη είναι συνήθως το προφίλ ενός βιαστή, το προφίλ της προσωπικότητας που επιδιώκει να εξουσιάζει, να κυριαρχεί.
Πρέπει να σας πω ότι σε έρευνα που έκανε στην Ελλάδα το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού το 2012 και συμμετείχαν 15.000 παιδιά, το 17% των παιδιών αναφέρουν ότι έχουν δεχθεί σεξουαλική κακοποίηση και το 3% βιασμό ή απόπειρα βιασμού. Δεν υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε μικρές ή μεγάλες πόλεις, ούτε ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια. Οι διαφορές αρχίζουν να παρουσιάζονται στην εφηβεία, όπου τα ποσοστά των κοριτσιών είναι υψηλότερα από αυτά των αγοριών.
Είναι πολύ δυσάρεστα. Τα παιδιά αυτά ή γίνονται μόνιμα θύματα σωματικής, ψυχολογικής ή και σεξουαλικής κακοποίησης στη μετέπειτα ζωή τους, είτε γίνονται τα ίδια δράστες κακοποίησης. Έρευνες της UNICEF δείχνουν ότι από τα παιδιά που μεταφέρονται σε ιδρύματα μετά από κακοποίηση, το 80% κακοποιείται σωματικά εκεί από άλλα παιδιά που έχουν επίσης κακοποιηθεί. Μάλιστα, το 30% κακοποιείται σεξουαλικά από άλλα παιδιά.
Οι δράστες είναι και οι ίδιοι θύματα κακοποίησης, σε αρκετά υψηλό ποσοστό. Τα μέτρα που λαμβάνονται, οι κοινωνικοθεραπευτικές αγωγές που πραγματοποιούνται παράλληλα με τη φυλάκιση, σε διάφορες χώρες, δείχνουν ότι δεν έχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα. Οι έρευνες, κυρίως στις ΗΠΑ, έδειξαν ότι είναι πολύ περιορισμένη η αποτελεσματικότητα των μέτρων, ειδικά για τους δράστες που έχουν θυματοποιήσει παιδιά και ειδικά για τις γυναίκες δράστες.
Ο ρόλος της μητέρας
Η σύλληψη της μητέρας της 12χρονης είναι σαν η συνέχεια του αδιανόητου που κληθήκαμε να διαχειριστούμε ως προς την ιδιότητα της μάνας, μετά και την περίπτωση της Πισπιρίγκου.
Δεν έχει μικρότερη ευθύνη η μητέρα από τον δράστη. Μπορώ να σας πω ότι έχει μεγαλύτερη ευθύνη από αυτόν, αν όντως ισχύουν αυτά που διαβάζουμε. Ο ρόλος και η ευθύνη της οικογένειας είναι μεγάλος. Είναι ενδιαφέρον πάντως, από επιστημονική άποψη, ότι ενώ ο 53χρονος παρουσιάζεται ως «τέρας» «κτήνος» κ.λπ., η μητέρα έχει πιο προσεκτική μεταχείριση από τα ΜΜΕ.
Υπάρχει συναίνεση στην περίπτωση ενός 12χρονου;
Η συναίνεση έχει σχέση με την αναγνώριση της ευθύνης του ίδιου του παιδιού. Από τη στιγμή που πρόκειται για 12χρονη δεν μπορούμε να μιλάμε για συναίνεση.
