Πάρε παιδί μου ζακέτα, θα κρυώσεις. Η χιλιοειπωμένη – κυρίως απο την μητέρα μας – φράση, που προκαλούσε αμέτρητο εκνευρισμό κατά τα νεανικά μας χρόνια.
Ίσως κάποιοι να έχουμε συλλάβει τον εαυτό μας, να την επαναλαμβάνει προς στα παιδιά μας. Όπως και τις άλλες κλισέ φράσεις “μην αργήσεις”, “έφαγες;”, “με ποιους θα είσαι;”. Όλο δηλαδή το δυναμικό ρεπερτόριο συμβουλών και υποδείξεων, του γονέα που βρίσκεται διαρκώς σε εγρήγορση. Έτοιμος, να προσφέρει τα πάντα στο παιδί του.
Πως τα φέρνει όμως έτσι η ζωή !!! Και οι ενοχλητικές ερωτήσεις των υπερευαίσθητων συναισθηματικά γονέων μας, αποτελούν πλέον μέρος της δικής μας καθημερινότητας. Ποια είναι άραγε αυτή η υποσυνείδητη λειτουργία που μας κάνει να αναπαράγουμε το μοντέλο παιδικής ανατροφής; Τον τρόπο δηλαδή που μεγάλωσαν οι γονείς, οι παππούδες και οι προπαππούδες μας.
Η νεότερη σύγχρονη Ελληνική Ιστορία, έχει να επιδείξει την επανάσταση Εθνικής ανεξαρτησίας του 1821. τη συμμετοχή της χώρας μας σε δύο παγκόσμιους πολέμους. Έναν εμφύλιο πόλεμο και δύο βαλκανικούς πολέμους. Ακόμα, δύο Ελληνοτουρκικούς πολέμους (μη συμπεριλαμβανομένων των αμέτρητων εντάσεων με τη γείτονα χώρα αλλά και την εισβολή στην Κύπρο). Τέλος για το κερασάκι, μία δικτατορία με πολιτικές διώξεις και καταστολή των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού των νεότερων χρόνων αυτής της χώρας, έχει ζήσει αμέτρητες, δυσκολίες, κακουχίες. Κυρίως όμως, ανασφάλεια για την επόμενη μέρα. Χώρια τη φτώχια και το χαμηλό επίπεδο διαβίωσης. Έχει συνεπώς μεγαλώσει τα παιδιά του σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Το αίσθημα της επιβίωσης, δημιούργησε σχέσεις έντονης στοργής και προσωπικής αφοσίωσης των γονέων προς τα παιδιά τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το κατοχικό σύνδρομο το οποίο οδήγησε τις γενιές που βίωσαν την πείνα και τη δυστυχία της υποδουλωμένης Ελλάδας, σε έναν υπερβολικό υλισμό τα μετέπειτα χρόνια. Στο διαρκή αγώνα των παλαιότερων γενεών γονέων να διαμορφώσουν ένα ασφαλές περιβάλλον για τα παιδιά τους, υιοθέτησαν ανασφαλείς συμπεριφορές στo μοντέλο ανατροφής τους.
Αυτή η διαπαιδαγώγηση διαπερνά και εμποτίζει το υποσυνείδητο των νεότερων γενιών ως ένας καθιερωμένος και ασφαλής τρόπος ανατροφής. Γίνεται μέρος του DNA τους, καθώς τα αρνητικά δεδομένα μιας περιόδου που τα παιδιά συνειδητοποιούν τον εαυτό τους, τον περίγυρο αλλά και τις συνθήκες που μεγαλώνουν, δεν πρόκειται να σβήσουν ποτέ απο τη μνήμη τους.
Μπορεί βέβαια αυτού του ειδους η ανατροφή, να γεννά αντιδράσεις στα παιδιά κυρίως κατά την εφηβική ηλικία. Πόσες φορές αλήθεια, δεν φέρνουμε στο μυαλό μας – όταν πλέον έχουμε αποκτήσει οικογένεια – τις αντιδράσεις που εκφράσαμε κατά τα νεανικά μας χρόνια, στις υποδείξεις ανασφαλούς συμπεριφοράς των γονέων μας; Τη φράση ” Πάρε παιδί μου ζακέτα, θα κρυώσεις. “ διαδεχόταν συνήθως η απάντηση μας, “Ότι θέλω θα φορέσω”.
Κι όμως το έργο επαναλαμβάνεται. Καθώς η αίσθηση ευθύνης μεγαλώνοντας και αποκτώντας το ρόλο του γονέα, συχνά ακινητοποιεί την όποια προοδευτική αντίληψη αποστασιοποίησης που είχαμε νεότεροι, απο το συγκεκριμένο μοντέλο ανατροφής.
Γινόμαστε μιμητικοί αποδέκτες αλλά ταυτόχρονα και πομποί του τρόπου καθοδήγησης των γονέων μας. Πράγμα λογικό. Γιατί επιπλέον, εκείνοι αποτέλεσαν και τα πρώτα πρότυπα ανθρώπινης προσωπικότητας που συναντήσαμε ως παιιδιά στη ζωή μας.
Με τον τρόπο αυτό διαιωνίζεται, περνώντας απο γενιά σε γενιά, το μοντέλο ανατροφής του “υπέρ-γονέα”. Που μπρος στην αγάπη, τη φροντίδα και τη στοργή που θέλει να προσφέρει στο παιδί του, αγνοεί την αυτονομία και τη βούληση του να μάθει σιγά – σιγά να απoφασίζει εκείνο, πως θα διαχειρίζεται τη ζωή του.
Ο σύγχρονος Έλληνας γονέας θα πρέπει να πιστέψει και να εισάγει στη σχέση του με το παιδί του, μία διαφορετική μέθοδο αξιών διαπαιδαγώγησης. Θα πρέπει να ακολουθήσει ένα νέο μοντέλο ανατροφής, που θα στοχεύει στο σταδιακό απογαλακτισμό του παιδιού απο την οικογένεια. Που θα συμβάλει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του και θα το οπλίζει με τα κατάλληλα προσόντα, για να αντιμετωπίσει τη ζωή στο διάβα της.
Στην αλλαγή νοοτροπίας του Έλληνα γονέα, θα πρέπει να συμβάλλει και το παιδαγωγικό σύστημα της χώρας. Έίναι απαιτητό πλέον απο όλους, πως τα σχολεία θα πρέπει να ρίξουν το βάρος τους στην ανάδειξη των προσόντων που έχουν τα παιδιά. Στην καλλιέργεια της αυτονομίας τους ως υπεύθυνοι και σοβαροί πολίτες του αύριο. Σε μία χώρα που ελπίζουμε πως θα προοδεύει και θα εξελίσσεται. Σε μία διαφορετική, καλυτερη Ελλαδα που όλοι θέλουμε.
