Πυρετός: φίλος ή εχθρός;

Τίποτα δεν προκαλεί περισσότερο άγχος στους γονείς από τον πυρετό. Ο πυρετός όμως δεν είναι ασθένεια αλλά το συνηθισμένο σύμπτωμα ασθενειών που στα παιδιά οι περισσότερες είναι απλές ιώσεις.

Ο πυρετός στην πραγματικότητα είναι ένας τρόπος άμυνας του οργανισμού απέναντι στην αρρώστια. Η αυξημένη θερμοκρασία εμποδίζει την ανάπτυξη των μικροβίων και ιών ενώ συγχρόνως ενισχύει τους μηχανισμούς προστασίας αυξάνοντας τη δραστηριότητα κάποιων ουσιών όπως η ιντερλευκίνη-Ι, οι ανοσοσφαιρίνες και βοηθητικά κύτταρα Τ. Ο ρόλος δηλαδή του πυρετού είναι να …κάνει τη ζωή δύσκολη σε ιούς και μικρόβια! Πράγματι, μελέτες δείχνουν ότι όσο πιο ψηλός ο πυρετός τόσο πιο γρήγορα «φεύγει» το μικρόβιο ενώ οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να χειροτερέψουν την πορεία των μικροβιακών λοιμώξεων στα παιδιά.

Ο πυρετός , ακόμη κι όταν είναι ψηλός, δεν βλάπτει τον εγκέφαλο ,δε βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του παιδιού ούτε προκαλεί σπασμούς . Αυτό από το οποίο μπορεί να κινδυνεύει ένα παιδί δεν είναι ο πυρετός αλλά Η ΑΙΤΙΑ που προκαλεί τον πυρετό και αυτή είναι που πρέπει, αν χρειάζεται , να αντιμετωπιστεί

Στη χώρα μας όπως και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου, υπάρχει μια υπερβολή στη χορήγηση αντιπυρετικών. Σκοπός όμως των αντιπυρετικών δεν είναι να «ρίξουν» τον πυρετό για να μην προκαλέσει βλάβη αλλά να κάνουν το παιδί να νιώσει καλύτερα,αν το χρειάζεται. Και λέω «αν το χρειάζεται» γιατί πολύ συχνά, ακόμη και τα μικρά παιδιά, μια χαρά τον ανέχονται τον πυρετό. Το αντιπυρετικό αντίθετα μπορεί να ενοχλήσει ένα παιδί που δεν το θέλει και θα του το δώσουμε με το ζόρι ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρόκειται για φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες

Πώς λοιπόν θα ξέρει ο γονιός πότε ο πυρετός κρύβει μια σοβαρή ασθένεια και πρέπει άμεσα να ζητήσει βοήθεια; Το σημαντικότερο από όλα δεν είναι το ύψος του πυρετού αλλά Η ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ του παιδιού. Εδώ μπορεί πράγματι να βοηθήσουν τα αντιπυρετικά ,στο να εκτιμήσουμε πώς είναι το παιδί μας, όταν είναι απύρετο

Τα αντιπυρετικά που χρησιμοποιούνται στα παιδιά είναι η παρακεταμόλη κα η ιβουπροφένη. Συχνά υπάρχει η σύσταση να δίνονται εναλλάξ, όμως αυτή η πρακτική δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται από μελέτες. Αν δεν βιαζόμαστε να δώσουμε αντιπυρετικό και αφήνουμε για κάποιο διάστημα το παιδί να μένει με τον πυρετό του, μια χαρά δουλεύει μόνο το ένα αντιπυρετικό που προς το παρόν,πρώτης επιλογής θεωρείται η παρακεταμόλη

Να λοιπόν μερικές οδηγίες , βασισμένες σε όσα αναφέρθηκαν:

-Αφήστε τον πυρετό να κάνει τη δουλειά του. Τα παιδιά αντέχουν τον πυρετό, τα μικρόβια όχι! Μην πανικοβάλλεστε από το ύψος του πυρετού.

-Χρησιμοποιείστε αξιόπιστα θερμόμετρα που να έχετε τσεκάρει την ακρίβεια τους. Προτιμήστε απλά ψηφιακά και όχι μετώπου, αυτιού , θερμόμετρα-πιπίλες κλπ .

-Μην ξυπνάτε ένα παιδί για να το θερμομετρήσετε ή για να του δώσετε αντιπυρετικό. Ξυπνήστε το μόνο αν κάτι σας ανησυχεί στη γενική του κατάσταση και θέλετε να δείτε πώς αντιδρά. Μην το κυνηγάτε όλη την ώρα με το θερμόμετρο. Μετρήστε όταν «καίει» πολύ ή όταν δεν δείχνει καλά.

-Στόχος του αντιπυρετικού δεν είναι να ρίξει το πυρετό αλλά να κάνει το παιδί να νιώσει καλύτερα. Δώστε το μόνο όταν μοιάζει να το χρειάζεται. Ρωτήστε τα μεγαλύτερα παιδιά και μην επιμείνετε αν σας πουν ότι δεν θέλουν

-Δώστε το αντιπυρετικό στη σωστή δόση, ούτε περισσότερο αλλά ούτε λιγότερο και στα σωστά μεσοδιαστήματα.Η εναλλάξ χορήγηση δεν είναι απαραίτητη

-Μην κάνετε μπάνιο ένα παιδί που ανεβάζει πυρετό και πιθανώς έχει ρίγος και νιώθει άσχημα. Το ταλαιπωρείτε χωρίς λόγο (αλήθεια, εσείς κάνετε μπάνιο όταν έχετε ψηλό πυρετό ή μένετε στον καναπέ σκεπασμένοι με δυο κουβέρτες;)

-Βάλτε κρύες κομπρέσες στο μέτωπο μόνο αν σας λέει ότι το θέλει και το ανακουφίζει. Συχνά η αίσθηση της ανακούφισης είναι αποτέλεσμα της στοργής, περιποίησης και εγγύτητας που νιώθει το παιδί από το γονιό που μένει δίπλα του. Οι κομπρέσες δεν ρίχνουν του πυρετό αλλά κάνουν γονείς και παιδιά να νιώθουν καλύτερα

-Εκτιμήστε τη γενική κατάσταση:πώς είναι το παιδί όταν του πέφτει ο πυρετός; Χοροπηδάει και τριγυρνάει στο σπίτι; Ή μήπως παραμένει «πεσμένο» και υπνηλικό; Πόσο συχνά ανεβαίνει ο πυρετός; Έχει ρίγος ή παγώνουν τα άκρα του; Παραπονιέται για κάποιον έντονο πόνο ή ενόχληση; Είναι πολύ ωχρό ή μελανιάζουν τα δάχτυλα;Εχει δύσπνοια;

-Μην αξιολογείτε την ανορεξία ως ένα σημάδι βαρύτητας την ασθένειας και μην πιέζετε σε καμία περίπτωση ένα άρρωστο παιδί να φάει. Όπως ο πυρετός, έτσι και η αφαγία είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος άμυνας του οργανισμού. Δώστε του να φάει όταν του πέσει ο πυρετός και μόνο αν σας το ζητήσει. Δώστε υγρά

-Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια, ακόμη κι αν το παιδί ΔΕΝ έχει ψηλό πυρετό, αν δεν είναι καλά, αν κάνει πολλούς εμετούς, είναι ωχρό ή έχει εξανθήματα, αν έχει οποιοδήποτε επίμονο σύμπτωμα ή πόνο. Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια όταν το ένστικτο σας λέει ότι κάτι δεν πάει καλά ακόμη κι αν δεν μπορείτε να το προσδιορίσετε.

-Εκτιμήστε και ζητήστε ιατρική βοήθεια για βρέφη με πυρετό. Ειδικά για εκείνα κάτω των τριών μηνών, κάθε πυρετός , ακόμη και χαμηλός , πρέπει να θεωρείται ύποπτος και το μωρό να εξετάζεται. Πυρετός σε νεογέννητο είναι επείγουσα κατάσταση-πηγαίνετε αμέσως στο νοσοκομείο

Η «πυρετοφοβία» έρχεται από παλιά, όταν η ανθρωπότητα δε γνώριζε ότι ο πυρετός είναι απλά σύμπτωμα και ότι οι ασθένειες προκαλούνται από ιούς και βακτήρια. Σήμερα, που η επιστημονική γνώση είναι στη διάθεση μας, ήρθε η στιγμή να δούμε τον πυρετό ως φίλο περισσότερο παρά ως εχθρό και, γονείς και γιατροί, να εφαρμόσουμε τις καλύτερες πρακτικές για τα παιδιά μας, χωρίς υπερβολικούς και αναίτιους φόβους, με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση της ασθένειας του παιδιού, που ευτυχώς, τις περισσότερες φορές, είναι ήπια και καλοήθης.

Τατιάνα Σπίγγου
Παιδίατρος

Γράψτε το σχόλιο σας